Otizm spektrum bozukluğu tanısı almış veya şüphesi olan çocukların sosyal iletişim becerileri ile ebeveynlerinin duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkisinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÇOCUK GELİŞİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANAN DAĞ

Danışman: Erhan ALABAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı veya şüphesi olan çocukların sosyal iletişim becerileri ile ebeveynlerinin duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, nicel araştırma yöntemleri kapsamında korelasyonel tarama deseni ile tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, İstanbul ilinde yaşayan ve 18–72 ay aralığında 102 OSB tanısı veya şüphesi bulunan çocuk ve ebeveynlerinden oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında Demografik Bilgi Formu, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ) ve Sosyal İletişim Kontrol Listesi – Revize Edilmiş–Okul Tabanlı Versiyon (SİLKOL-R-OTV) kullanılmıştır. Elde edilen veriler parametrik varsayımların karşılanması sonrasında Pearson momentler çarpımı korelasyon analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Anne DDGÖ toplam puanı ile çocukların SİLKOL toplam puanı arasında düşük düzeyde negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r = –,236; p = ,016). Baba DDGÖ toplam puanı ile SİLKOL toplam puanı arasında negatif yönlü bir ilişki bulunmasına karşın bu ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir (r = –,180; p = ,071). Anne ve baba DDGÖ toplam puanları arasında ise pozitif yönlü, düşük düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür (r = ,403; p < ,01). Sonuç: Anne DDGÖ toplam puanı ile SİLKOL toplam puanı arasında düşük düzeyde, negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunurken, baba DDGÖ toplam puanı ile SİLKOL toplam puanı arasındaki ilişkinin anlamlı olmadığı saptanmıştır. Bulgular, ebeveynlerin duygu düzenleme güçlük düzeyleri arttıkça çocukların sosyal iletişim performanslarının azalma eğilimi gösterdiğine işaret etmektedir.