Borsa İstanbul'da İşlem Gören Sağlık İşletmelerinin Finansal Performanslarının CRITIC Tabanlı TOPSIS ve COPRAS Yöntemleri ile Analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, SAĞLIK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AKİLE KÜBRA KAYBAL
Danışman: Okan ÖZKAN
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı; Borsa İstanbul'da işlem gören sağlık işletmelerinin 2020-2024 yılları arasındaki finansal performanslarını çok kriterli karar verme yöntemleri ile değerlendirmektir. Çalışmanın bir diğer amacı ise uygulanan karar verme yöntemleri arasındaki farklılıkları karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, Borsa İstanbul'da işlem gören sağlık işletmelerinin 2020-2024 yıllarına ait finansal verileri Kamu Aydınlatma Platformu'ndan ve işletmelerin yatırımcı ilişkilerinin web sitesinden elde edilmiştir. Sağlık işletmelerinin finansal performans analizinde kullanılan finansal oranlar, oran analizi yöntemi ile hesaplanmıştır. Hesaplanan finansal oranlardan seçilen kriter ağırlıkları, CRITIC yöntemi ile tespit edilmiştir. Belirlenen kriter ağırlıkları TOPSIS ve COPRAS yöntemleri ile analiz edildikten sonra işletmelerin yıllar itibarıyla finansal performanslarına göre sıralaması yapılmış ve finansal performansları karşılaştırılmıştır. Çalışmada finansal analizlerin yapılabilmesi için Microsoft Excel programı kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada, sağlık işletmelerinin yabancı kaynak kullanımının fazla olduğu; ancak kısa vadeli borçlarını ödeme ve kârlılık açısından gelişim gösterdikleri belirlenmiştir. CRITIC yöntemine göre yıllara bağlı olarak değişmekle birlikte finansal performans üzerinde en fazla etkiye sahip olan oranlar; aktif devir hızı, duran varlık devir hızı, dönen varlık devir hızı, öz kaynaklar devir hızı, aktif kârlılığı, faaliyet kâr marjı ve net kâr marjıdır. TOPSIS ve COPRAS yöntemlerine göre aynı yılda büyük ölçüde MLP'nin performansının yüksek olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte, aynı yılda büyük ölçüde LKMNH'nin performansının işletmeler arasında en düşük düzeyde olduğu tespit edilmiştir. İşletmelerin performans sıralamalarında TOPSIS ve COPRAS yöntemleri arasında yıllar içerisinde farklılıklar bulunmakla birlikte, genel olarak sıralama sonuçlarının iki yöntem açısından uyumlu olduğu görülmüştür. Sonuç: Çalışma sonucunda, sağlık işletmelerinin finansal performanslarında yıllar itibarıyla dalgalanmalar yaşandığı; ancak genel olarak finansal performansın zaman içerisinde gelişim gösterdiği belirlenmiştir. Çalışma kapsamında incelenen sağlık işletmeleri arasında MLP'nin finansal performansının diğer işletmelere kıyasla daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, finansal performansı düşük olan sağlık işletmelerinin yabancı kaynak kullanımını azaltmaya ve kârlılığı artırmaya yönelik önlemler almasının, performanslarının iyileştirilmesine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.