Acil servise başvuran akut apandisit şüpheli hastalarda cerrahi skorlama sistemlerinin tanısal etkinliklerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBRU ADALI
Danışman: Halil KAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut apandisit en sık görülen abdominal acil durumdur. Yaşam boyu gelişme riski yaklaşık %7'dir. Anamnez ve fizik muayene çoğu zaman ön tanıda faydalı olsa da laboratuvar ve radyoloji ile tanı doğrulanır. Akut apandisit tanısının en hızlı ve ucuz şekilde konulmasına yardımcı olmak amacıyla çeşitli skorlama sistemleri geliştirilmiştir. Çalışmamızda en erken ve kolay şekilde akut apandisit tanısına ulaşabilmek amacıyla 4 ayrı cerrahi skorlama sistemini (Alvarado, RIPASA, AIR, Tzanakis) karşılaştırdık. Gereç ve Yöntem: Prospektif olarak yürütülen çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniğinde Haziran 2021 – Şubat 2022 tarihleri arasında acil serviste akut apandisit kliniği ile değerlendirilen 303 hasta dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, ek hastalıkları, şikayetleri, muayene bulguları, vital bulguları, laboratuvar parametreleri, radyolojik bulguları oluşturulan hasta takip formuna kaydedildi. Tüm hastaların ilk değerlendirilmelerinde Alvarado, RIPASA, AIR ve Tzanakis skorları hesaplandı ve takip formuna kaydedildi. Apandisit tanısı ile genel cerrahi kliniğine yatırılan ve opere edilen hastaların ameliyat bulguları (plastron, perforasyon), hastanede yatış süreleri ve patoloji raporu sonucunda apendiks materyal çapı ve histopatolojik verileri toplandı. Hastalar öncelikle patoloji sonucuna göre apandisit olan ve apandisit olmayan olarak iki grupta değerlendirilerek toplanan veriler karşılaştırıldı. Sonrasında ameliyat bulgularına göre komplike (perforasyon, plastron) ve non-komplike olarak değerlendirilerek gruplar arasında toplanan veriler karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya akut apandisit ön tanısı ile acil serviste değerlendirilen toplam 303 hasta dahil edildi. Hastaların cinsiyet dağılımı erkek 193 (%63,7), kadın 110 (%36,3)'tür. Hastaların tamamı hastaneye yatırılıp ameliyat edildi. Ameliyat edilen hastaların 296'sının (%97,7) patoloji sonucu akut apandisit olarak raporlandı. Gruplar arasında Alvarado skoru, RIPASA skoru, AIR skoru, Tzanakis skoru karşılaştırıldı. Alvarado, RIPASA ve AIR skorlarında patoloji sonucu apandisit olarak raporlanan hastaların ortanca skor değerleri patoloji sonucu apandisit olmayan hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı derece yüksek olarak tespit edildi (p<0,001). Sonuç: Apandisit tanısı koymada Alvarado, RIPASA ve AIR skorları anlamlı olarak tespit edildi. Bu skorlar kendi aralarında karşılaştırıldığında birbirlerine üstünlükleri tespit edilmedi. Apendiks perforasyonunu ön görmede AIR skoru diğer 3 skora göre daha anlamlı bulundu. Anahtar kelimeler: Apandisit, Alvarado, RIPASA, AIR, Tzanakis