Multıpl sklerozlu hastalarda atak tedavisine yanıtı etkileyen faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA AVŞAR ERTÜRK
Danışman: Huriye Hayat GÜVEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Multipl skleroz (MS)'un belirleyici bir özelliği olan ataklar sıklıkla işlevsel kayıp ve yaşam kalitesinde azalmaya neden olurlar. İntravenöz metilprednizolon (İVMP) tedavisinin MS ataklarının düzelmesi üzerine hızlandırıcı etkisi bilinmekle birlikte, düzelme oranları ataklar arasında değişkenlik gösterir. Bu çalışmada MS hastalarında atak sırasında uygulanan İVMP tedavisine yanıtların değerlendirilmesi ve bu yanıtları etkileyen klinik faktörlerin ve görüntüleme özelliklerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Relapsing remitting (RR) MS tanısı konulmuş olan ve atak semptomlarının ortaya çıkmasından sonraki ilk 3 hafta içinde başvuran hastalar çalışmaya alındı. Hastaların demografik bilgilerinin yanı sıra hastalık özellikleri, atak sırasındaki EDSS puanları ve etkilenen fonksiyonel sistemler, beyin ve spinal kord manyetik rezonans görüntüleme (MRG) bulguları kaydedildi. Hastalara atak tedavisi olarak İVMP 1000 mg/gün 5 gün süreyle uygulandı. Tedavinin 5, 15 ve 30. günlerindeki EDSS puanları hesaplandı. Hastalar tedavi öncesi ve tedavinin 30. günündeki EDSS puan değişimlerine göre hastalık özellikleri ve görüntüleme bulguları açısından karşılaştırıldı. Bulgular: On üç erkek, 37 kadın olmak üzere toplam 50 RRMS hastası (yaş ortalaması 32.5±9.2, hastalık süresi 4.7±5.3 yıl) çalışmaya alındı. Tedavinin 5. gününde hastaların yarısında, 15. ve 30. günlerinde ise tüm hastalarda değişik derecelerde düzelme gözlendi. Hastaların tedavi öncesi EDSS puanları ortalaması 3.2±1.0 iken; İVMP tedavisinin 15. gününde 1.4±0.9, 30. gününde 0.4±0.6 olarak hesaplandı. Otuzuncu günde daha fazla düzelme olan hasta grubunda (EDSS'de ≥3 puan azalma) düzelmenin daha az olduğu gruba göre (EDSS'de <3 puan azalma); tedavi öncesi EDSS puanlarının daha yüksek olduğu (p<0.001), atak sırasında piramidal sistemin daha sık etkilendiği (p<0.001), beyin MRG'de serebellar demiyelinizan lezyonları bulunan hasta sayısının daha fazla (p=0.01) ve infratentoriyal lezyon yerleşiminin daha sık olduğu (p=0.04) saptandı. Yorum: Bulgularımız, atak semptomlarındaki düzelmenin İVMP tedavisinin 30. gününde 15. gününe göre daha fazla olduğunu göstermiş; ataklardan düzelmeyi bir aydan önce değerlendirmenin yanıltıcı olabileceğini düşündürmüştür. Ayrıca piramidal semptomların eşlik ettiği, daha şiddetli ve özürleyici ataklarda düzelmenin daha belirgin olduğu saptanmıştır. Anahtar kelimeler: Multipl skleroz, Atak, Metilprednizolon, Özürlülük