Üst gastrointestinal sistem kanamalarında karotis arter doppler akış zamanı ve vena cava inferior indeksi değerlendirilmesinin forrest sınıflaması ile karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİLAL YENİYURT
Danışman: Serkan DOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç Üst gastrointestinal (GİS) kanamalar, acil servislerde sıkça karşılaşılan ve yüksek morbidite ile mortaliteye sahip ciddi sağlık sorunlarından biridir. Bu kanamaların yönetiminde hızlı ve doğru müdahale hayati önem taşır. Karotis arter Doppler akış zamanı ve vena cava inferior indeksi gibi sonografik ölçümler, acil serviste hızla uygulanabilen ve hemodinamik instabiliteyi gösterebilen noninvazif yöntemlerdir. Bu çalışma, söz konusu sonografik ölçümlerin, endoskopik Forrest sınıflamasıyla olan ilişkisini değerlendirerek, üst GİS kanama yönetiminde etkin bir tanı ve tedavi yöntemi sunmayı amaçlamaktadır. Materyal ve Metod Etik kurul onayı alınarak başlatılan çalışmamız, prospektif, kesitsel ve analitik niteliktedir. Vaka grubumuz 1 Eylül 2022 ve 1 Eylül 2023 tarihleri arasında, acil servise üst GİS kanama ön tanısıyla başvuran ve endoskopi yapılan 18 yaş ve üstü hastaları kapsamaktadır. Karotid Doppler akış zamanı ölçümü ve vena cava inferior çapı ve kollapsibilite indeksi ölçümü acil serviste yatakbaşı ultrasonografi ile volüm açığının beraber ölçümü ile beraber aktif kanama mevcudiyeti olan hastaların bulunmasında endoskopi ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Power analiz sonucunda, anlamlı bir fark tespit edebilmek için toplam 78 hastanın gerektiği hesaplanmıştır. Hastalara ait yaş, cinsiyet, acil servise başvuru şikayetleri, eşlik eden komorbid hastalıklar, kullandığı ilaçlar, vitalller kaydedildikten sonra fizik muayeneleri ve yatak başı ultrasonografi (USG) ile inferior vena kava (İVK) çapları, İVKKİ, karotis akış zamanı değerlendirmeleri yapıldı. Takiplerinin devamında kan tetkikleri ile beraber Glasgow-Blatchford skalası hesaplanan hasta grubumuzdan endoskopi ihtiyacı olduğu düşünülen hastalara tedavi ve tanı amaçlı endoskopi yapılarak Forrest sınıflaması gerçekleştirilmiştir.Acil serviste tedavisi sonuçlanan hastalarda kaydedilen veriler doğrultusunda istatistiksel analizler yapıldı. Bulgular Çalışmamızda, 78 hasta incelenmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 47,19 ±20,36'dur ve %71,8'ını erkekler oluşturmaktadır. Aktif kanama olan Karotis Akış Zamanı ve İVK İndeksi istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek saptandı. Yapılan ROC analizinde Karotis Akış Zamanı <289 olması %80 sensitivite, %94 spesifite aktif kanama gelişimini öngördürmüştür. Yapılan ROC analizinde İVK İndeksi <0,24 olması %60 sensitivite , %86 spesifite aktif kanama gelişimini öngördürmüştür. Tartışma ve Sonuç Bu çalışmayla acil servise başvuran GİS kanama hastalarının değerlendirilmesinde tanı ve takip sürecine volüm durumu ve aktif kanama durumu açısından değerlendirilmesinde yatak başı USG etkilidir. İVKKİ GİS kanama hastalarının tanı ve tedavi süreçlerinde kullanılabilir. FT değeri GİS kanama hastaların tanı ve tedavi sürecinde kullanımı uygundur. Anahtar kelimeler Üst gastrointestinal sistem kanamaları, endoskopi, Vena Kava İnferior Kollapsibilite İndeksi, Karotis Akım Zamanı.