Ön çapraz bağ rekonstrüksiyonu planlanan hastalarda greft kalınlığının tahmininde antropometrik ve MRG ölçümlerinin rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HARUN GÜVEN
Danışman: Hakan Serhat YANIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Hamstring otogrefti ile yapılan ön çapraz bağ (ÖÇB) rekonstrüksiyonlarında, preoperatif dönemde elde edilen antropometrik ölçümler ve manyetik rezonans (MR) görüntüleme parametreleri kullanılarak greft kalınlığının tahmin edilebilirliğini değerlendirmek. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 2023–2025 yılları arasında ÖÇB rekonstrüksiyonu uygulanan 91 hasta (76 erkek, 15 kadın) dahil edilmiştir. Tüm ölçümler ameliyattan bir gün önce aynı araştırmacı tarafından gerçekleştirilmiştir. Uyluk uzunluğu, spina iliaka anterior superior (SİAS) ile patella üst sınırı arası mesafe olarak ölçülmüştür. MR incelemeleri 1.5 Tesla cihazlarda T2 ağırlıklı aksiyel sekanslar kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Semitendinozus (ST) ve gracilis (GR) tendonlarının kesit alanları (cross-sectional area, CSA), çevre kas ve yağ dokularının dışlandığı serbest ilgi alanı (region of interest, ROI) tekniği ile tendon konturlarının manuel olarak çevrelenmesi yoluyla dijital olarak hesaplanmıştır. ST ve GR kesit alanlarının farklı biyomekanik katkılarını yansıtmak amacıyla ağırlıklı bir MRG indeksi oluşturulmuştur: MR CSA_indeks = 5×CSA-ST + CSA-GR. MR CSA_total, ağırlıklı indeks ve greft kalınlığı arasındaki ilişkiler korelasyon, Receiver operating characteristic (ROC) ve çoklu doğrusal regresyon analizleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular: Ortalama greft kalınlığı 8.15 ± 0.9 mm, MR CSA-ST 12.81 ± 2.79 mm² ve MR CSA-GR 7.32 ± 2.02 mm² olarak saptanmıştır. Greft kalınlığı ile MR CSA-ST arasında yüksek düzeyde (r=0.731; p<0.001), MR CSA-GR ile orta düzeyde (r=0.444; p<0.001), uyluk uzunluğu ile zayıf düzeyde (r=0.31; p<0.01) pozitif korelasyon saptanmıştır. Çoklu regresyon analizinde yalnız MR CSA-ST (B=0.19; p<0.001) ve uyluk uzunluğu (B=0.031; p=0.044) bağımsız belirleyiciler olarak kalmıştır. Ağırlıklı indeks modeli greft kalınlığı varyansının %52'sini açıklamış ve greft kalınlığı (mm) = 5.12 + 0.045 × (5×CSA-ST + CSA-GR) regresyon formülü elde edilmiştir. Sonuç: MR CSA-ST ve uyluk uzunluğu greft kalınlığının en güçlü belirleyicileridir. Ayrıca geliştirilen 5ST + GR ağırlıklı MR indeksi, greft kalınlığını ix tahmin etmede literatürdeki antropometrik modellerden daha yüksek doğruluk sağlamıştır. Greft kalınlığı (mm) = 5.12 + 0.045 × (5×CSA-ST + CSA-GR) regresyon modeli elde edilmiştir. MR CSA-total ≥18.5 mm² olan hastalarda ≥8 mm greft elde edilme olasılığı belirgin şekilde artmaktadır. MRG tabanlı kesit alanı ölçümleri greft yetersizliği riskini preoperatif dönemde öngörmede güvenilir ve klinik olarak uygulanabilir bir yöntemdir. Özellikle 8 mm'nin altındaki yetersiz greft kalınlığı, cerrahi sonrası artmış greft yetmezliği, tekrar rüptür ve erken revizyon riskleri ile doğrudan ilişkili kritik bir faktördür. Anahtar Kelimeler: ÖÇB rekonstrüksiyonu, hamstring otogrefti, manyetik rezonans görüntüleme (MRG), kesit alanı, greft kalınlığı, öngörü