Hemodiyaliz hastalarında serum nesfatin ve omentin düzeylerinin sarkopeni ve nütrisyonel parametreler ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜLYA GÖKER ÖZKAN
Danışman: Serhat KARADAĞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Hemodiyaliz hastalarında sarkopeni ve malnütrisyon sık görülmektedir. Son yıllarda adipositlerden salgılanan nesfatin-1 ve omentin-1 gibi adipokinlerin, metabolizma üzerinde çeşitli etkileri olduğu belirtilmiştir. Bu iki belirtecin düzeylerinin sarkopeni ve nütrisyonel parametrelerle ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kronik hemodiyaliz tedavisi almakta olan 74 hasta çalışmaya dahil edildi. Sarkopeni ve nütrisyonel durumun değerlendirmesi için SARC-F anketi, CONUT skoru, biyoelektriksel impedans analizi ile saptanan vücut kompozisyonu, ölçümleri yapıldı. Serum omentin ile nesfatin düzeylerine bakıldı. SARC-F anketine göre klinik sarkopeni açısından şüpheli olanlar (puanı 4 ve üzerinde olan hastalar) ve olmayanlar olarak sarkopeni riskine göre iki gruba ayrılarak analiz edildi. Hastaların demografik verileri antropmetrik ölçümleri ve rutin yapılan hemodiyaliz tetkikleri kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 56.0 ± 16.5, kadın hastaların oranı %45.9 olarak bulundu. SARC-F indeksine göre sarkopeni riski olan grupla olmayan grubun karşılaştırmasında kadın hasta oranı ve yağ oranı daha yüksek [sırasıyla %70.8, % 34.0 p=0.003; % 30.2 (IQR:21.3-41.3), 24.7 (12.8-32.2) p=0.022)] ; boy, su oranı, kas kitlesi, kemik kitle ve kreatinin düzeyleri daha düşüktü [sırasıyla 155.4±11.2, 162.0±8.5, p=0.028; % 49.4 (IQR: 42.6-56.2), % 55.2 (IQR: 49.8-61.9), p=0.019; 46.4 ±7.9, 50.9 ± 9.5, p=0.047; 2.5±0.4, 2.7±0.5, p=0.044; 6.5±1.7, 7.3±1.5, p=0.042)]. CONUT skoru ile yapılan tek değişkenli korelasyon analizlerinde yağ oranı, su oranı, ALT ve Kt/V ile korelasyon (sırasıyla analizlerde r=-0.311, p=0.007; r=0.240, p=0.04,-0.335; p=0.004, r=-0.288, p=0.013) saptandı. Çok değişkenli analizlerde ise CONUT skoru Kt/V ve ALT ile ilişkili (sırasıyla B=-2.678, Beta=-0.529, p<0.001; B=-0.086, Beta=-0.249, p=0.015) bulundu. Omentin ve nesfatin düzeyleri ile yapılan analizlerde SARC-F grupları arasında anlamlı fark yoktu, CONUT skoru ile anlamlı bir ilişki bulunmadı. Omentin düzeyleri ile yapılan tek değişkenli korelasyon analizlerinde yaş, metabolik yaş, fizik kapasite, viseral yağ derecesi, albümin, kreatinin, PTH ve Kt/V düzeyleri arasında ilişki (sırasıyla r=-0.401, p<0.001; r=-0.294, p=0.011; r=-0.232, p=0.047; r=-0.316, p=0.006; r=0.236, p=0.043; r=0.298, p=0.01; r=0.279, p=0.016; r=0.280, p=0.016) bulundu. Çok değişkenli analizlerde sadece kreatinin ile anlamlı ilişki devam etmekteydi (B=41763, Beta=0.252, p=0.036). Nesfatin-1 düzeyi ile yapılan tek değişkenli analizlerde yaş, metabolik yaş, vücut ağırlığı, fizik kapasite, viseral yağ derecesi ve kreatinin düzeyleri ile ilişki saptandı (sırasıyla r=-0.352, p=0.002; r=-0.361, p=0.002; r=-0.251, p=0.031, r=0.237, p=0.042; r=-0.387, p=0.001; r=0.269, p=0.02). Çok değişkenli analizlerde sadece kreatinin düzeyleri ile ilişki bulundu (B=1.239, Beta=0.274, p=0.027). Sonuç: SARC-F Skoru hemodiyaliz hastalarında sarkopeni tanı ve takibinde non-invaziv, ucuz, pratik bir yöntem olarak yer alabilir. CONUT skoru Kt/V ile anlamlı ilişki göstermiş olup diyaliz yeterliliği ile ilişkili olabilir. Çalışmamızda omentin-1 ve nesfatin-1 düzeyleri ile SARC-F skoru ve CONUT Skoru arasında ilişkili saptanmadı. Omentin ve nesfatin-1 prediyaliz serum kreatinin düzeyleri ile ilişkili saptanmıştır. Bu durum iskelet kas miktarı ve beslenme ile ilişkili olabileceği gibi bu moleküllerin nefroprotektif etkilerinin bir yansıması olabilir. Bunun için ileri düzeyde çalışmalara ihtiyaç vardır.