Karpal tünel sendromlu hastalarda radyal ekstrakorporeal şok dalgası ve kinezyolojik bantlama tedavilerinin yaşam kalitesi, el fonksiyonu ve ultrasonografi ile ölçülen median sinir kalınlığına etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZİF BİLİCİER
Danışman: Kadriye Banu KURAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Karpal tünel sendromlu hastalarda radyal ekstrakorporeal şok dalgası ve kinezyolojik bantlama tedavilerinin yaşam kalitesi, el fonksiyonu ve Ultrasonografi ile ölçülen median sinir kalınlığına etkisini değerlendirme amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Klinik ve elektromiyografik olarak KTS tanısı konulmuş 76 hasta çalışmaya alınmıştır. Hastalar dijital tabanlı randomizasyon programı kullanılarak dört gruba randomize edilmiştir. İlk gruba haftada 1 seans olmak üzere 3 hafta süre ile el bileğine radyal ekstrakorporeal şok dalgası tedavisi (rESWT) ve 5 gün arayla uygulan 3 seans kinezyobant tedavisi verilmiştir. İkinci gruba haftada 1 seans olmak üzere rESWT verilmiştir. Üçüncü gruba 5 gün arayla uygulanmak üzere toplam 3 seans kinezyobant uygulanmıştır. Dördüncü gruba KTS'ye yönelik egzersiz programı verilmiştir. İlk 3 gruba da uygulanan tedavi yöntemlerine ek olarak egzersiz programı da verilmiştir. Tüm hastaların tedavi öncesinde ve tedaviden sonra 3.- 6. haftalarda semptom şiddetini değerlendirmek için Boston semptom şiddet skalası, ağrı ve parestezi için VAS (Visuel Analog Skala), kavrama gücü ve Lateral pinch kuvveti ölçümü, Nottingham yaşam kalitesi ölçeği, Beck depresyon skalası, el fonksiyonlarını değerlendirmek için Duruöz el indeksi,DN4 ölçeği ve median sinir kalınlığı için ultrasonografi kullanılmıştır. Bulgular: Tüm gruplarda tedavi öncesi,3.hafta ve 6.hafta ağrı ve parestezi VAS skorlarında grup içinde anlamlı değişim saptanmıştır. (p<0,05).Gruplar arası kıyaslamada rESWT+ kinezyobant grubu, rESWT grubu, kinezyobant grubu; egzersiz grubuna kıyasla anlamlı iyileşme gösterilmiştir. (p<0,05). rESWT+ kinezyobant grubu kinezyobant grubuna göre geç dönemde anlamlı iyileşme göstermiştir. (p<0,05).Boston ölçeğinin alt parametrelerinden FDS'de tüm gruplar grup içinde anlamlı değişim göstermişken SŞS'de sadece rESWT+ kinezyobant grubu tüm ölçümlerde grup içinde anlamlı değişim göstermiştir(p<0,05). rESWT+ kinezyobant grubu ve rESWT grubunun her iki alt parametrede de 3. Ve 6. Haftalarda egzersiz grubuna kıyasla anlamlı değişim göstermişken kinezyobant grubu sadece SŞS'de egzersiz grubuna kıyasla anlamlı değişim göstermiştir. (p<0,05).rESWT+ kinezyobant grubu kinezyobant grubuna göre geç dönemde FDS skorlarında anlamlı iyileşme göstermiştir. (p<0,05).Egzersiz grubu dışındaki gruplarda tedavi öncesi,3.hafta ve 6.hafta median sinir kesit alanı ölçümünde grup içinde anlamlı değişim saptanmıştır. Egzersiz grubunda anlamlı değişim izlenmemiştir(p<0,05). Gruplar arası kıyaslamada 3. Hafta ölçümlerinde anlamlı fark saptanmazken 6. Hafta ölçümlerinde anlamlı farklılık izlenmiştir. rESWT+ kinezyobant grubu ve rESWT grubu egzersiz grubuna kıyasla anlamlı değişiklik göstermiştir. Ayrıca median sinir kesit alanı ölçümü Boston skalasının alt parametreleri, DHI, VAS skorları,DN4 ölçeği ile korele bulunmuştur. (p<0,05). Kavrama kuvvetinde gruplar arasında tüm ölçümlerde anlamlı fark saptanmazken LP için 6. Haftada anlamlı fark saptanmıştır. rESWT+ kinezyobant grubu tüm ölçümlerde LP skoru için kendi içinde anlamlı değişim saptanan tek grup olup 6. haftada sadece kinezyobant tedavisi verilen grup ve egzersiz grubuna kıyasla anlamlı değişim göstermiştir(p<0,05). rESWT+ kinezyobant grubu ve rESWT grubu 3. Ve 6. Hafta ölçümlerinde DHI ölçeğinde grup içinde anlamlı değişiklik gösteren gruplardır. Gruplar arası kıyaslamada ilk 3 grup egzersiz grubuna kıyasla anlamlı değişiklik göstermişken rESWT+ kinezyobant grubu kinezyobant grubuna kıyasla 6. Haftada anlamlı değişiklik göstermiştir.DN4, BDS ve NHP skalalarında gruplar arasında tüm ölçümlerde anlamlı fark saptanmamıştır. Sonuç: KTS hastalarında rESWT ve kinezyobant tedavilerinin birlikte uygulanması ile ayrı ayrı uygulanmaları ağrı azalmasında fonksiyonelliğin artmasında, median sinir kalınlığının azalmasında etkili bulunmuşlardır. Bazı alt parametrelerde birlikte uygulanmalarının kinezyobanta üsütünlüğü gösterilmişse de rESWT ye gösterilememiştir. Araştırmamızda USG kullanımının KTS tanı ve takibinde kullanılabilirliği gösterilmiştir. rESWT uygulaması içeren gruplarda daha fazla gösterilen median sinir kesit alanını azalmasının tedaviye katkı sağladığı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Karpal Tünel Sendromu, radyal ekstrakorporeal şok dalgası, kinezyobant, median sinir kesit alanı