Antisosyal kişilik bozukluğu olgularında saldırganlık ve kendine zarar verme davranışı ile başa çıkma tutumları arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GÜLHANE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜREYYA AKYILDIRIM ÇOR
Danışman: Özcan UZUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Antisosyal kişilik bozukluğu (ASKB) olan olgularda, saldırganlığın çeşitli alt türleri tanı kriterleri arasında yer almakta ve bu olgularda kendine zarar verme davranışının (KZVD) yaygın olduğu bilinmektedir. Son yıllardaki çalışmalar, kendine zarar veren olguların sağlıklı olgulardan farklı başa çıkma yöntemleri kullandığını ve kendilerine karşı saldırgan bir tutum sergilediklerini göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, ASKB tanısı konmuş olgularda saldırganlık, KZVD ve başa çıkma tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma, bu davranışların ASKB'ye özgü özellikler üzerindeki etkisini değerlendirmeyi ve bu olgulardaki davranışsal ve psikolojik dinamiklerin daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği'ne başvuran ve DSM-5 tanı kriterlerine göre ASKB tanısı alan 142 olgu dahil edilmiştir. Olgular, kendine zarar verme davranışı olanlar (n=77) ve olmayanlar (n=65) olarak iki gruba ayrılmıştır. Hastaların muayenesi sırasında yarı yapılandırılmış sosyodemografik veri formu doldurulmuş, saldırganlık düzeylerini değerlendirmek için Buss-Perry Saldırganlık Ölçeği, başa çıkma tutumlarını değerlendirmek için COPE Ölçeği uygulanmıştır. Kendine zarar verme davranışı olan olguları değerlendirmek için Kendine Zarar Verme Davranışını Değerlendirme Envanteri (KZVDDE) kullanılmıştır. Elde edilen veriler, veri setine kaydedilerek uygun istatistiksel analizler yapılmıştır. Bulgular: Antisosyal kişilik bozukluğu (ASKB) olan olgularda saldırganlık ve kendine zarar verme davranışları yüksektir. Kendine zarar veren hastalar, Buss-Perry Saldırganlık Ölçeği (BPSÖ) alt boyutlarında, özellikle fiziksel saldırganlık, düşmanlık, öfke ve sözel saldırganlıkta daha yüksek puanlar almıştır. Bu hastalar, olumlu başa çıkma stratejilerini daha az kullanırken, madde kullanımı gibi işlevsiz yöntemlere daha çok başvurmaktadır. Alkol ve madde kullanımı, saldırganlık düzeylerini artırmakta, yüksek saldırganlık skorları ise intihar girişimleriyle ilişkilendirilmektedir. Sonuç: ASKB olan olgularda saldırganlık ve kendine zarar verme davranışları yaygındır. Kendine zarar veren hastalar, fiziksel saldırganlık, düşmanlık, öfke ve sözel saldırganlıkta daha yüksek puanlar almışlardır. Bu hastalar, olumlu başa çıkma stratejilerini daha az kullanıp, madde kullanımı gibi işlevsiz yöntemlere daha çok başvurmaktadır. Alkol ve madde kullanımı, saldırganlık düzeylerini artırmakta ve intihar girişimleriyle ilişkilendirilmektedir. Anahtar kelimeler: Antisosyal kişilik bozukluğu, başa çıkma tutumları, saldırganlık, kendine zarar verme