Çocuk acil servise başvuran hastalarda pediatrik erken uyarı skorunun etkinliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NASIMAN ALILI
Danışman: Emel BERKSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çocuklara özgü çeşitli hastalık tabloları nedeniyle çocuk hastalarda klinik kötüleşmenin öngörülmesi ve fark edilmesi çok zordur. Bunun yanında, hastanede ölen veya yoğun bakıma yatırılan çocuklarda yatış öncesi 24 saat içinde klinik bozulma işaretlerinin mevcut olduğu gösterilmiştir. Son yıllarda geliştirilen Pediatrik Erken Uyarı Skorları (PEUS) nın özellikle acil serviste kullanımı triyajda ve gözlemde klinik olarak kötüleşme potansiyeli olan hastaların erken dönemde tanınmasını, hızlı müdahelede bulunulmasını, gereken tedavilerin başlanmasını, servise veya yoğun bakıma yatışların hızlandırılmasını sağlar. Bu prospektif çalışmada, triyajda bakılan PEUS skorunun acil servis gözlem birimine alınma, servis ve çocuk yoğun bakıma yatışı öngörmede etkinliği değerlendirildi. Buna ek olarak, triyajda bakılan PEUS ile tanı ve tedavi amaçlı acil servis uygulamaları arasındaki ilişki araştırıldı. Çalışmaya İzmir Tepecik E.A.H. çocuk acil servisine başvuran 1433 hasta dahil edildi. PEUS parametreleri triyaj biriminde 2 hemşire tarafından kaydedildi ve hastaların acil servisteki takibi primer araştırmacı tarafından yapıldı. Hastaların %59, 1'i doktor muayenesi sonrasında herhangi ileri tetkik, tedavi uygulanmadan ayaktan eve gönderildi; %16,8'i acil servis gözlem birimine, %2,4'ü servise, %0,6'sı ise çocuk yoğun bakım ünitesine yatırıldı. PEUS skorunun gözlem birimine alınabilmeyi tahmin etme olasılığının zayıf, servis ve genel yatışı tahmin etme olasılığının orta ve yoğun bakım ünitesine yatışı tahmin etme olasılığının ise mükemmel düzeyde (duyarlılık; %87,5) etkili olduğu görüldü. Kan veya idrar tetkiki yapılan hastaların yapılmayanlara göre, radyolojik görüntüleme yapılan hastaların yapılmayanlara, IV, IM, PO veya rektal yolla tedavi uygulanan hastaların tedavi uygulanmayanlara, IV hidrasyon uygulanan hastaların uygulanmayanlara, inhaler tedavi uygulanan hastaların uygulanmayanlara göre ve oksijen desteği verilen hastaların verilmeyenlere göre PEUS skorunun belirgin düzeyde yüksek saptandığı ve bu uygulamalar ile yatış oranları arasında anlamlı ilişki olduğu görüldü. Ayrıca, triyajda hastaların PEUS ile değerlendirilmesinin hastanın klinik kötüleşmesini öngörmede Sağlık Bakanlığı üç seviyeli triyaj kodlamasına kıyasla daha kuvvetli tahmin aracı olduğu görüldü. Çocuk acil servis triyaj birimlerinde PEUS kullanımı ile ilgili daha fazla sayıda çalışmaya ihtiyaç vardır.