Kronik böbrek yetmezliği olan Tip-2 Diyabetes mellitus tanılı hastaların tedavi seçiminde C-peptidin rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FATİH SULTAN MEHMET SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GONCA İVECEN
Danışman: Meltem SERTBAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Tip-2 diyabetes mellitus, insülin direnci ve/veya insülinin yetersiz sekresyonu ile karakterize, hiperglisemi ile seyreden metabolik bir hastalıktır. Tip-2 diyabetes mellitus tanılı hastaların insülin ve/veya oral antidiyabetik ilaç seçimlerinde, pankreas adacık β hücrelerinin fonksiyonunun değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Pankreas adacık β hücre fonksiyon değerlendirmesinde kullanılan en önemli parametre, c-peptiddir. Böbrek, c-peptid metabolizmasında anahtar rol oynamaktadır. Diyabet veya diyabet dışı nedenlerle kronik böbrek yetmezliği gelişen ve filtrasyon yeteneği bozulan hastalarda c-peptidin metabolize edilmesinin de zamanla bozulacağı ve pankreas adacık β hücre fonksiyonunu net olarak yansıtamayacağı düşünülmektedir. Bu durumda kronik böbrek yetmezliği olan Tip-2 diyabetes mellitus tanılı hastalarda hastalığın seyri hakkında fikir sahibi olmak ve insülin başlanmasına ve/veya hangi oral antidiyabetik ilacın seçileceğine karar vermek açısından pankreas adacık β hücre fonksiyonunun değerlendirilmesinde, c-peptid düzeylerinin yanıltıcı olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada, kronik böbrek yetmezliği gelişerek GFR 0,05). Açlık c-peptid ortalaması, Kby olan grupta, Kby olmayanlara kıyasla anlamlı olarak daha yüksekti. (4,36±1,94 ng/ml ve 2,73±1,14 ng/ml, p<0,001). Tokluk c-peptid ortalaması, Kby olan grupta, Kby olmayanlara kıyasla anlamlı olarak daha yüksekti. (8,46±3,94ng/ml ve 6,42±2,86 ng/ml, p=0,003). Uyarı (tokluk) ile c-peptid düzeyindeki ortalama artış oranları, Kby olmayan grupta, Kby olan gruba göre anlamlı olarak daha yüksekti. (%150,84±107,53 ve %106,45±87,46; p=0,006). GFR ile açlık c-peptid arasında negatif yönde orta düzeyde korelasyon saptandı (r=-0,354 p<0,001). GFR ile tokluk c-peptid arasında negatif yönde düşük düzeyde korelasyon saptandı (r=-0,230 p<0,001). Sonuç: Diyabet veya diyabet dışı nedenlerle kronik böbrek yetmezliği gelişen tip-2 diyabetes mellitus tanılı hastalarda açlık ve tokluk c-peptid düzeylerinin daha yüksek olmasına rağmen uyarıya c-peptid yanıtının daha düşük olmasından dolayı sadece açlık c-peptid düzeyinin bakılması, pankreas adacık β hücre fonksiyon değerlendirilmesi için yanıltıcı olabilir. Bu hastalarda pankreas beta hücre rezervinin değerlendirilmesinde, glukoz uyaranına yanıtı gösteren açlık-tokluk c-peptid değişim oranı kullanılabilir. Anahtar kelimeler: c-peptid, kronik böbrek yetmezliği, diyabetes mellitus