Kompleks bölgesel ağrı sendromu gelişen inme hastalarında ayna tedavisinin etkinliği
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEYZA ÖZTÜRK
Danışman: Burcu HAZER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, inme sonrası kompleks bölgesel ağrı sendromu (KBAS) gelişen hastalarda konvansiyonel fizik tedavi ve kontrast banyo tedavisine ek olarak yapılan ayna tedavisinin etkinliğinin klinik testler, elektromiyografi (EMG) ve ultrasonografi (USG) bulgularıyla değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif randomize kontrollü tek kör çalışma için Sağlık Bilimleri Üniversitesi Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Kliniği'nde 1 Ekim 2022-1 Ekim 2023 tarihleri arasında yatarak tedavi gören hastalardan inme sonrası KBAS gelişen hastalar değerlendirildi. 18-65 yaş aralığında geçirilmiş ilk inmesi olan, Mini-mental durum değerlendirme testi (MMDT) 24'ün üstünde olan, Budapeşte tanı kriterlerine göre KBAS Tip 1 tanısı alan ve distrofik fazda olan 40 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar 20 ayna grubu 20 kontrol grubu olacak şekilde 2 gruba randomize edildi. Tüm hastalara haftada 6 gün, günde 45-60 dakika konvansiyonel fizik tedavi programı (egzersiz, iş-uğraşı tedavisi) ve haftada 5 gün, günde 2 defa 20 dakika kontrast banyo tedavisi 4 hafta boyunca uygulandı. Ayna grubuna bu tedaviye ek olarak günde 20 dakika ayna tedavisi uygulandı, kontrol grubuna ise günde 20 dk sham ayna tedavisi yapıldı. Hastalar tedavi öncesi ve tedavi sonrasında Vizüel Analog Skala (VAS), Brunnstrom motor evrelemesi, Modifiye Asworth Skalası (MAS), 4 Soru Nöropatik ağrı anketi (DN4), LANSS Ağrı Skalası, Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FBÖ), Fugl-Meyer Üst Ekstremite Motor Değerlendirme Ölçeği, Sempatik deri yanıtı (SSR), Kutanöz sessiz periyot (KSP) ve ultrasonografi (USG) ile elde subkutan doku ölçümü yapılarak değerlendirildi. Bulgular: Bir gruba gerçek ayna tedavisi bir gruba sham ayna tedavisinin uygulandığı 2 grup arasında klinik testler (VAS, DN4, LANNS, Brunnstrom evrelemesi, MAS, Fugl-Meyer ölçeği, FBÖ) açısından tedavi öncesi ve sonrasında LANNS ağrı skalası dışında anlamlı farklılık bulunmadı (p>0,05). LANNS ağrı skalasında tedavi sonrasında kontrol grubunda ayna tedavisi grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı azalma olduğu saptandı (p 0,05). Ayrıca her 2 grupta da tedavi öncesi ve sonrası değerlendirmelerde anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05). USG ile hemiplejik taraf 2.Metakarpofalangeal (MKF) eklem-Radial stiloid proçes hizası orta noktasından yapılan ölçümlerde tedavi sonrasında her 2 grupta da anlamlı azalma olduğu saptandı (p 0,05). Hemiplejik taraf 5.MKF eklem-Ulnar stiloid proçes hizası orta noktasından yapılan ölçümlerde ise tedavi sonrasında sadece ayna grubunda anlamlı azalma olduğu saptandı (p 0,05). Gruplar arasında bakılan USG fark verilerinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Sonuç: Sonuç olarak inme sonrası KBAS gelişen hastalarda konvansiyonel tedavi ve kontrast banyo tedavisine ek olarak yapılan ayna tedavisinin ödem azaltma üzerine anlamlı etkisi çıkmıştır. Oldukça zorlu bir tedavi süreci gereken KBAS'ta ayna tedavisi gibi ulaşılabilir ve kolay bir yöntemin hem hasta tedavisinde göz ardı edilmemesi hem de araştırmalar ile daha çok kanıt elde edilmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: İnme, KBAS, Ayna tedavisi, Kontrast banyo