Kronik böbrek hastalarında ve son dönem böbrek hastalarında koku diskriminasyonunun malnutrisyon ve inflamasyon ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RAGIBE GÜLŞAH DİLAVER
Danışman: Ayşe Zeynep BAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Malnutrisyon ve inflamasyon, KBH ve ESRD hastalarında hospitalizasyon ve mortalite riskinin değerlendirilmesinde birbirleri ile ilişkili kavramlardır. Birlikte incelenerek klinik sonuçlara olan etkilerinin değerlendirilmesi için Malnütrisyon inflamasyon skoru oluşturulmuştur. Bu hastalarda protein-enerji kaybı (PEK) ve inflamasyon yüksek prevalansta gözlenir. PEK'e yol açan faktörler ve proinflamatuar sitokinler, malnütrisyon-inflamasyon kompleks sendromunun (MICS) sebebi olarak ortaya konurlar. Diyaliz hastalarında iştahsızlık ve malnütrisyon önemli bir problemdir. İştah konusunda koku duyusunun etkisi bilinmesine rağmen ESRD hastalarındaki koku almadaki bozulmayla ilgili bilgilerimiz kısıtlıdır. Bu çalışmamızda evre 3-4 kronik böbrek hastaları ve son dönem böbrek hastalarının koku fonksiyonlarını Sniffin' smell koku tarama kiti ile karşılaştırmalı olarak değerlendirmeyi ve MIS üzerinden PEK ve inflamasyon ile anlamlı bir ilişki içerisinde olup olmadığını göstermeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışma Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji polikliniklerine ve Hemodiyaliz ünitelerine başvuran 18-65 yaş arası, kronik böbrek hastalığı evre 3-4 hastaları ve son dönem böbrek hastaları ile gerçekleştirildi. Nefroloji polikliniklerinden ve hemodiyaliz ünitelerinden çalışmaya dahil olma kriterlerini karşılayan, KBH evre 3-4 sınıfından 50, son dönem böbrek hastalarından 55, toplamda 105 hasta çalışmaya dahil edilip, minimum kontrol grubu hasta sayısı da 30 kişi olarak belirlenip, çalışmaya alındı. Muayeneye gelen hastaların onamları alındıktan sonra demografik verileri kaydedildi. MIS ve Koku tarama testleri yapılarak sonuçları kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya toplamda 139 hasta alındı. Tüm hastaların 77'si kadın (%55.4), 62'si erkek (%44.6)'ti. Çalışmaya katılan hasta grupları kontrol (n=39), kronik böbrek hastalığı evre 3-4 hastaları (n=50) ve hemodiyalize giren kronik böbrek yetmezliği hastaları (n=55) idi. Hasta grupları yaş, cinsiyet, COVID geçirme ve sigara kullanma öyküleri ile hastalık etiyolojileri karşılaştırıldığı zaman istatistiksel olarak sonuçları etkileyecek anlamlı farklar oluşmadığı görüldü. Çalışmaya katılan hastaların MIS skorlama sistemine göre malnütrisyon ve inflamasyon seviyeleri değerlendirildiğinde böbrek hastalığı evresi arttıkça MIS'in total puan ortalamasında anlamlı bir artış gözlendi. Çalışmaya katılan hastalar koku total puanlarına göre değerlendirildiklerinde KBH ve KBY grupları arasında anlamlı bir fark bulunmadı. Ancak kontrol grubu ile karşılaştırıldıkları zaman puanlarında anlamlı düşüş meydana geldiği gözlendi. Koku toplam sayısı ile MIS total puanı da hasta grupları arasında karşılaştırma yapıldığında anlamlı olarak negatif korele sonuçlar verdi. Sonuç: Kronik böbrek hastalığı evresi arttıkça malnütrisyon ve protein enerji kaybında görülme sıklığı arttığı gözlendi. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığı zaman koku fonskiyonunda da azalma mevcuttu. Çalışmamızda kronik böbrek hastaları ve son dönem hemodiyaliz hastalarında koku diskriminasyonunun malnütrisyon ve inflamasyon üzerine olan etkisini Malnutrisyon-İnfalamasyon Skoru ile değerlendirerek, MIS skorunun hastalık evresi ile pozitif korele olarak artmış olduğunu ve koku diskriminasyonu da bununla ters orantılı olarak azalmış olduğunu gösterdik. Sonuç olarak, koku diskriminasyonunun böbrek hastalığı olan hastalarda azalmış olduğunu ve bu hasta grubunda etiyolojisinde bir çok nedenin bulunduğu malnütrisyon ve inflamasyonu üzerine etkisi olabileceği görüşündeyiz. Çalışmamızda değerlendirilen veriler arasındaki ilişkinin gücünü artırabilmek adına, daha fazla hasta sayılı gruplar ile çalışırken tarama kiti yerine koku tanı, eşik değeri ve diskriminasyonunun değerlendirilebileceği daha geniş kapsamlı tanı kitleri kullanılarak daha geniş kapsamlı çalışmalar yapılabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Malnütrisyon, Inflamasyon, Koku Disriminasyonu, Kronik Böbrek Hastalığı, Hemodiyaliz.