Diyabetik ayak ülserli bireylerde sosyal bilişsel öğrenme kuramına dayalı eğitimin hasta katılımı, öz-etkililik ve yara iyileşmesi üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, CERRAHİ HASTALIKLAR HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FADİME KOYUNCU

Danışman: Emine İYİGÜN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, diyabetik ayak ülserli bireylerde Sosyal Bilişsel Öğrenme Kuramına dayalı eğitimin hasta katılımı, öz-etkililik ve yara iyileşmesi üzerine etkisini belirlemektir. Araştırma Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Ocak-Eylül 2024 tarihleri arasında Wagner 2 diyabetik ayak ülseri olan 52 hasta (25 müdahale ve 27 kontrol) ile yapılmıştır. Araştırma kliniğe ilk başvuru, 1.ay, 2.ay ve 3.ay olmak üzere dört aşamada yürütülmüştür. Müdahale grubuna Sosyal Bilişsel Öğrenme Kuramı doğrultusunda planlanan eğitim verilirken, kontrol grubuna ise sadece rutin klinik hasta eğitimi verilmiştir. Araştırma verileri ‟Katılımcıların Tanıtıcı Özelliklerine İlişkin Veri Toplama Formu", "Diyabetik Ayak Bilgi Formu", "Metabolik Durum ve Yara İzlem Formu", "Hasta Katılımı Ölçeği" ve "Diyabetik Ayak Bakımı Öz Etkililik Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Araştırma sonunda müdahale grubunda hasta bakımına katılım ve öz etkililik düzeyinin anlamlı olarak daha yüksek olduğu, ülser boyutunun anlamlı olarak daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0.05). Gruplar arasında ülser boyutundaki yüzdelik değişim ile öz-etkililikteki yüzdelik değişim ve hasta bakımına katılımdaki yüzdelik değişim arasında pozitif yönde orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur (p<0.001). Müdahale grubunda ülser boyutunda meydana gelen yüzdelik değişimin (%80.68), kontrol grubundaki yüzdelik değişimden (%48.62) anlamlı olarak daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.001). Bu araştırmanın sonuçları diyabetik ayak ülserli bireylerde Sosyal Bilişsel Öğrenme Kuramına dayalı eğitimin, hasta katılımı, öz etkililik ve yara iyileşmesi üzerinde etkili olduğunu göstermektedir.