Uzun süre tek etken maddeli farklı prezervan madde içeren antiglokomatöz ilaç kullanımının kornea biyomekaniğine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖZDE AKSOY AYDEMİR
Danışman: Gülizar SOYUGELEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Uzun dönem tek etken maddeli farklı prezervan madde içeren antiglokomatöz damla kullanımının kornea biyomekaniğine olan etkisini Oküler Cevap Analizörü (OCA) ile incelemek. GEREÇ ve YÖNTEM: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Göz Hastalıkları Kliniği'nde glokom bölümünde takipli olan Ocak 2017 –Aralık 2017 arasında kontrol muayeneleri için glokom polikliniğine başvuran en az 1 yıldır tek etken maddeli farklı prezervan madde içeren antiglokomatöz ilaç kullanan hastalar retrospektif olarak incelendi ve çalışmaya dâhil edildi. Üveit, keratokonus, geçirilmiş ön segment cerrahisi ve otorefraktif ölçüm sonucu ile sferik ekivalan (SE) değeri -3.00 dioptri ve üzeri olan hastalarla birlikte kornea biyomekaniğini etkileyebilecek diabet, kontrolsüz hipertansiyon gibi sistemik hastalıkları olan hastalar da çalışmaya dâhil edilmedi. İleri derece kuru gözü olan, herhangi bir sebeple koruyucu madde içeren göz damlası kullanımı olanlar da çalışma dışı bırakıldı. Hastalar kullandıkları antiglokomatöz ajanın etken ve prezervan içeriğine göre 5 gruba ayrıldı. Çalışmaya dâhil edilen preparatların etken maddesi ve içeriği; Latanoprost + Benzalkonyumklorid (BAK), Travoprost + Polyquad (PQ), Bimatoprost + BAK, Brimonidin+ Purite, Brimonidin + BAK olarak belirlendi ve OCA ile ölçümleri alındı. Benzer demografik özelliklere sahip kontrol grubu ile karşılaştırıldı. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi SPSS 20.0 programı kullanılarak yapıldı ve P<0.05 anlamlılık düzeyi olarak kabul edildi. BULGULAR: Latanoprost + BAK kullanan 33 hastanın 33 gözü, Travoprost + PQ kullanan 17 hastanın 17 gözü, Bimatoprost + BAK kullanan 7 hastanın 7 gözü, Brimonidin+ Purite kullanan 18 hastanın 18 gözü, Brimonidin+ BAK kullanan 8 hastanın 8 gözü ve kontrol grubu 23 hastanın 23 gözü çalışmaya dâhil edildi. Hasta grubunda bulunan 83 hastanın 50'sinin (%60,2) sağ gözü, 33'ünün (%39,8) sol gözü çalışmaya dâhil edildi. Kontrol grubunun ise 23 hastanın 12'si (%52,2) sağ göz, 11'i (%47,8) sol göz olmak üzere çalışmaya alındı. 'Bimatoprost + BAK' ve 'Brimonidin + BAK' kullanımı olan hasta grubu ile kontrol grubu kıyaslandığında korneal histerezis (KH) ve korneal rezistans faktör (KRF) hasta grubunda anlamlı düşük bulundu. Diğer ilaç kullanımı olan hasta grupları ile kontrol grubu kıyaslandığında hem KH hem KRF de anlamlı farklılık bulunmadı. 'Latanoprost + BAK' ve 'Bimatoprost + BAK' kullanımı olan hasta gruplarının karşılaştırılmasında 'Bimatoprost + BAK' kullanan grupta KH ve KRF de anlamlı düşüklük saptandı (p<0,01). Spearman's rho analizine göre sadece 'Travoprost+PQ' kullanımı ile ilaç kullanım süresi arasında KRF değeri için anlamlı p değeri saptandı. TARTIŞMA: Son dönemlerde KH'in glokom hastalarında santral kornea kalınlığından daha önemli prognostik belirteç olduğu belirtilmektedir. Düşük KH'e sahip olan gözlerde yüksek KH'e sahip olan gözlere göre görme alanı kaybı daha hızlı ilerlemektedir. 'Bimatoprost + BAK' grubunun kontrol grubu ile karşılaştırılmasında KH ve KRF'nin hasta grubunda düşük olmasına rağmen, 'Latanoprost + BAK' grubunun kontrol grubundan farklı olmaması 'Bimatoprost + BAK' grubunda yüksek Bimatoprost konsantrasyonuna bağlı olabilir. Üretici firmanın sonradan çıkardığı yeni jenerasyon ilaç da bimatoprost dozu üçte biri kadar azaltılmıştır. Fakat yine de 'Brimonidin + BAK' grubunun kontrol grubundan daha düşük KH ve KRF değerlerinin olması BAK molekülünün kornea biyomekaniğini etkilediğini düşündürmektedir. Buna ilaveten 'Brimonidin + BAK' grubuyla 'Brimonidin + Purite' grubu karşılaştırıldığında BAK içeren grubun istatiksel anlamlı olmayan düşük KH değeri bu savı desteklemektedir. Tek etken madde kullanan ve ek oküler hastalığı bulunmayan, seçici hasta grupları tercih edilmesi sebebiyle oluşan sayı azlığı çalışmanın ve sonuçların kısıtlayıcı yanıdır.