Akut kolanjit ile başvuran hastalarda biliyer drenaj ihtiyacını öngören faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EZGİ ÇOMOĞLU
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akut kolanjit, safra yollarında bozulan safra drenajı ve enfeksiyon gelişmesi sonucunda ortaya çıkan klinik durumdur. Akut kolanjit etiyolojisinde en sık sebep safra yolu taşlarıdır. Safra yolu taşlarının spontan olarak gastrointestinal sisteme düşebilmesi, tedavi ve prognoz açısından diğer kolanjit etiyolojilerine göre önemli bir farklılık oluşturmaktadır. Bu durum günümüzde spontan biliyer drenaj olarak adlandırılmaktadır. Son zamanlarda yapılan çalışmalarda safra yolu taşı ile başvuran hastalarda %21-73 oranında spontan biliyer drenaj olduğu görülmüştür. Safra yolu taşına bağlı kolanjiti olan hastalarda da önemli bir oranda spontan biliyer drenaj görülmektedir. Ancak literatürde kolanjitte spontan biliyer drenaj ile alakalı kısıtlı veri bulunmaktadır. Bu nedenle çalışmamızda safra taşına bağlı akut kolanjit ile başvuran hastalarda biliyer drenaj ihtiyacını öngören faktörleri prospektif olarak araştırmayı amaçladık. Çalışma Ankara Şehir Hastanesi'nde Ağustos 2022 – Mart 2023 tarihleri arasında akut taşlı kolanjit ile başvuran 213 hasta dahil edilerek yapıldı. Kolanjit tanısında ve ciddiyetinde Tokyo 2018 kılavuzu kullanıldı. Hastalar biliyer drenaj yapılan ve yapılmayan olarak iki gruba ayrıldı. Hastaların başvuru klinik ve laboratuvar verileri değerlendirilerek biliyer drenaj ihtiyacını öngören faktörler araştırıldı. Çalışmaya dahil edilen 213 hastanın %54'ü erkek, %46'sı kadındı. Hastaların medyan yaşı 68 (56-79) idi. Tokyo sınıflamasına göre 116 (%54,5) hasta hafif, 63 (%29,6) hasta orta, 34 (%16) hasta şiddetli kolanjit sınıfındaydı. Biliyer drenaj işlemi olarak 8 (%3,8) hastaya PTK yapılırken, 137 (%64,3) hastaya ERCP yapıldı. Biliyer drenaj yapılmayan grupta 68 (%31,9) hasta vardı. Yapılan çok değişkenli analizde, Tokyo ciddiyetine göre düzeltme yapıldığında, kolesistektomi öyküsü (OR: 5,782; %95 GA: 1,266-26,416, p=0,024), eşlik eden pankreatit (OR: 0,129; %95 GA: 0,056-0,299, p<0,001), total bilirubin (OR: 1,184; %95 GA: 1,027-1,365, p=0,020) ve prokalsitonin (OR: 1,04; %95 GA: 1,005-1,076, p=0,023) biliyer drenaj ihtiyacını öngören faktörler olarak bulundu. Biliyer drenaj yapılan hastaları öngörecek en iyi total bilirubin ve prokalsitonin eşik değerini belirlemek için ROC eğrileri üzerinde Youden indeksi en yüksek olan noktalar belirlendi. Total bilirubin düzeyinin 3,6 mg/dL'nin üzerinde olması, biliyer drenaj ihtiyacını %60 duyarlılık, %69,1 özgüllük, %80,6 pozitif prediktif değer, %44,8 negatif prediktif değer ile öngörebilmekteydi. Ayrıca ROC analizinde total bilirubin için eğri altındaki alan değeri 0,674 (%95 GA: 0,596-0,753, p<0,001) olarak bulundu. Sonuç olarak çalışmamızda biliyer drenaj ihtiyacını öngören faktörler total bilirubin, prokalsitonin, eşlik eden pankreatit ve kolesistektomi öyküsü olarak bulundu.