Opioid kullanım bozukluğu ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu eştanılı bireylerde madde kullanım bozukluğunun erken dönem yinelemesi ile yüz tanıma becerileri ve diğer kognitif fonksiyonlar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZELİHA DÖNMEZ
Danışman: Hüseyin GÜLEÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Çalışmanın amacı opioid kullanım bozukluğuna eşlik eden dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun (DEHB) bağımlılık tedavisinde kötü gidişatla ve sosyal bilişte yetersizlikle ilişkili olduğunu göstermektir. Yöntem: Çalışmamıza DSM-V'e göre tanı almış ve yatarak tedavi görmekte olan 100 opioid kullanım bozukluğu hastası alındı. Tüm hastalar ASRS (Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği ,WÜDO (Wender-Utah Derecelendirme Ölçeği), BIS-11( Barrat Dürtüsellik Ölçeği), BAPİ (Bağımlılık Profil İndeksi), CANTAB (Cambridge Nörofizyolojik Değerlendirme Bataryası) aracılığı ile sürdürülebilir dikkat, karar verme-yapma, emosyon tanıma işlevleri bakımından değerlendirildi. Yapılan klinik görüşmelerde hastaların 35'inde DEHB eş tanısı saptandı. Tedavi başladıktan sonraki üç ayın sonunda hastaların erken remisyona girip girmedikleri saptandı ve böylece hem DEHB eş tanısı olan ve olmayan hem de Erken Remisyon (ER) (+) ve (-) gruplar kendi aralarında sosyodemografik veriler, bilişsel işlevler ve klinik özellikler bakımından karşılaştırıldı. Bulgular: DEHB eş tanısı olan grubunun, dikkat eksikliği, hiperakivite, dürtüsellik, aşerme ve bağımlılık profil indeksi toplam puanı gibi klinik ölçeklerde DEHB eş tanısı olmayan gruba göre yüksek puanlar aldıkları, sürdürülebilir dikkat, iğrenme tanıma, korku tanıma, toplam duygu tanıma, karar verme gibi bilişsel işlevler test puanlarının DEHB eş tanısı olmayan gruba göre anlamlı derecede bozulma gösterdiği saptandı. ER (-) grubun eğitim seviyesinin ER (+) gruba göre daha yüksek olduğu, sürdürülebilir dikkat test puanlarının ise ER (+) grupta ER (-) gruptan yüksek olduğu saptandı. ER (+) ve (-) grup arasında emosyon tanıma açısından fark olmadığı saptandı. Sonuç: DEHB eştanılı grubun, klinik özelliklerde ve bilişsel işlevlerin bazı alanlarında bozulma gösterdiği görülmektedir. Erken remisyona giren ve giremeyen hastaların DEHB eş tanısı açısından ve emosyon tanıma test puanları farklılık göstermediği saptandı. Ortaya çıkan sonuçlar erken remisyon için emosyon tanıma işlevinin etkisiz olduğunu gösterse de karıştırıcı faktörleri (maddenin kendisi, tedavide kullanılan ilaçlar vs.) dışlayarak yapılacak çalışmaların sayısının arttırılmasını önermekteyiz. Anahtar Kelimeler: Opioid kullanım bozukluğu, DEHB, Emosyon tanıma, erken remisyon