Nikotin etkisi altındaki ratlarda sildenafil ve pentoksifilin uygulamasının random paternli flep sağkalımına etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, PLASTİK CERRAHİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FURKAN ÇEŞTEPE
Danışman: Kamuran Zeynep SEVİM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Random paternli deri fleplerinin sağkalımı dokuların oksijenizasyonuna bağlıdır. Flep cerrahisindeki temel sorun da flebin distal kısmında vasküler beslenmenin az olmasıdır, bu da cilt nekrozlarına neden olur. Vasküler rejenerasyonda iskemi reperfüzyon hasarı olur, bu da oksidatif stresi tetikler ve apoptozise neden olur. Sigara içenlerde ise nikotin çeşitli mekanizmalar ile bu hasarın ilerlemesine neden olur ve cilt nekrozlarında önemli bir faktördür. Sildenafil ve pentoksifilin ise doku beslenmesinde ve iyileşmesinde pozitif etkilere sahiptir. Bu çalışmada nikotinin flep cerrahisine olan olumsuz etkisi ve nikotin uygulaması altındaki ratlarda sildenafil ve pentoksifilinin ayrı ayrı veya beraber uygulandığında özellikle flep distalindeki etkilerinin gösterilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu deneyde 40 adet Sprague-Dawley dişi sıçan(rat) kullanılmıştır. Sıçanlar beş gruba ayrıldı. Kontrol grubuna operasyondan dört hafta öncesine kadar salin verilirken diğer dört gruba da operasyondan dört hafta öncesinden itibaren ve operasyondan 10 gün sonraya kadar nikotin verildi. Birinci gruba operasyondan sonra nikotinden başka bir ilaç verilmez iken ikinci gruba operasyondan 10 gün sonrasına kadar sildenafil, üçüncü gruba ise pentoksifilin verildi. Dördüncü gruba ise operasyondan sonra 10 gün boyunca sildenafil ve pentoksifilin birlikte uygulandı. Deneyin 10. gününde tüm hayvanlar sakrifiye edilerek fleplerdeki nekroz yüzdesi hesaplandı. Lazer Doppler Flowmetri (PeriCam PSI, Perimed) ile doku perfüzyonları ölçüldü. Akut/kronik inflamasyon, fibrozis (kollajen oluşumu), ödem ve vasküler proliferasyon histopatolojik incelemeleri yapıldı. Bulgular: Nikotin uygulanan grupta, flep perfüzyon değeri azalmışken, sildenafil ve pentoksifilinin verildiği gruplarda flep perfüzyon değerleri istatistiksel olarak anlamlı artmıştır. Özellikle flebin distal bölgesini temsil eden L2 noktasında ikinci, üçüncü ve dördüncü gruplarda belirgin perfüzyon artışı izlenmiştir. Histopatolojik değerlendirmede sildenafil ve pentoksifilin uygulanan gruplarda vasküler proliferasyon ve fibrozis skorlarının kontrol grubu ve nikotin verilen gruba kıyasla daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Lazer Doppler akım artışının belirgin olduğu gruplarda histopatolojik iyileşme göstergelerinin daha belirgin olması, fonksiyonel ve morfolojik bulgular arasında uyum olduğunu göstermiştir. vii Sonuç: Bu çalışmada nikotinin random patern flep modelinde flep dolaşımını; özellikle distal bölgede anlamlı biçimde azalttığı, sildenafil ve pentoksifilinin ise arttırdığı gösterilmiştir. Lazer Doppler akım ölçümleri ile saptanan distal perfüzyon artışı, histopatolojik olarak vasküler proliferasyon ve doku iyileşme bulguları ile desteklenmiştir. Elde edilen sonuçlar, flep cerrahisinde sigara kullanımının flep sağkalımı üzerine olumsuz etkisini, sildenafil ve pentoksifilinin ise doku iyileşmesi üzerindeki olumlu etkilerini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Nikotin, Flep Viabilitesi, Sildenafil, McFarlane Flebi, Pentoksifilin.