Paratiroid dokusundan 3 boyutlu biyo baskılama desteği ile in vitro kalsiyum duyarlı ve hormonoaktif paratiroid doku eşleniği üretimi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYRA GÜLER
Danışman: Kerim Bora YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Tiroid cerrahisi sonrası en sık gelişen komplikasyon paratiroid bezlerin iatrojenik olarak çıkarılması veya hasarlanması sonucu ortaya çıkan hipoparatiroidiye sekonder gelişen hipokalsemidir. Çoğunlukla geçici daha az sıklıkta da kalıcı olabilen hipokalsemi klinikte artmış nöromusküler irritabiliteye bağlı semptomlar ile ortaya çıkmaktadır. Hipoparatiroidizmde medikal tedavi ile amaç normokalsemi ve normofosfatemiyi sağlamak; hipokalseminin osteomalazi, katarakt gibi uzun dönem sonuçlarını engellemektir. D vitamini ve analogları ile kalsiyum takviyeleri kullanmak tedavinin temel dayanağıdır ancak bu tedavi parathormon eksikliğini tam olarak karşılayamamaktadır ve hiperkalsemiyi ve/veya hiperkalsiüriyi indükleyerek ektopik mineralizasyondan böbrek yetmezliğine varan komplikasyonlara yol açabilmektedir. Paratiroid bezi hasarlanması nedeniyle yeterli endojen parathormon üretiminin ve sekresyonunun olmadığı hastalar için ön çalışma olarak organize ettiğimiz bu çalışmada primer amacımız; postoperatif hipoparatiroidizmin günümüzde tercih edilen medikal tedavi yöntemlerinden üstün ve küratif bir tedavi yöntemi olabilecek, fonksiyonel minimal paratiroid dokusundan hücre kültürü ile yeterli fonksiyonel doku teminini sağlamak ve 3 boyutlu biyo baskı desteğiyle oluşturulan mikro çevre ile in vitro koşullarda kalsiyum konsantrasyonuna duyarlı ve hormonoaktif doku eşleniği üreterek gelecekteki in vivo modellemelerin temelini oluşturmaktır. Materyal ve Metod: Paratiroid bezindeki hücrelerin mekanik ve enzimatik izolasyonu sonrasında in vitro kultive edilen hücreler ekstrüzyon tabanlı 3 boyutlu biyo baskılama yöntemiyle katman katman mikro çevre oluşturularak hidrojel yapı iskelelerine ekildi. Hücre proliferasyonu, canlılık oranları ve sitomorfolojik yapı Alamar mavisi ve Phalloidin/DAPI ile floresan, tripan mavisi ile görsel olarak değerlendirildi. CaCl 2 ile çapraz bağları oluşturulan yapı iskeleleri mekanik çekme testine tabi tutuldu. Üretilen paratiroid doku eşleniğinin in vitro koşullarda kalsiyum duyarlılığı ve hormonoaktivitesi hem 2 boyutlu hücre kültüründe hem de 3 boyutlu yapı iskelelerinde farklı ekstraselüler kalsiyum konsantrasyonlarındaki parathormon seviyeleri ELISA PTH kitiyle ölçülerek değerlendirildi. Sonuç ve Tartışma: Hormonoaktivitelerini değerlendirmek için 3 farklı kalsiyum konsantrasyonunda inkübe edilen doku eşleniklerinin 3.0 mM ekstraselüler kalsiyum ortamı 0.5 mM ekstraselüler kalsiyum konsantrasyonu olan ortam ile karşılaştırıldığında parathormon salınımının anlamlı olarak azaldığı görüldü. Çalışmada karşılaşılan zorluklardan biri yoğun fibroblast proliferasyonun paratiroid hücre proliferasyonunu ve matürasyonunu baskılamasıydı ki; izolasyon yöntemlerini spesifiye ederek daha saf ve yüksek canlılıkta paratiroid hücre kümeleri elde edildi. Literatürde ilk defa az miktarda hormon sekresyonu ile homeostazis için oldukça önemli bir sistemik yanıt oluşturan, boyut olarak küçük olması sayesinde hem kısa sürede 3 boyutlu üretim kolaylığının sağlanabileceği hem de doku perfüzyonunun parakrin olarak tolere edilebileceği, sınırlı hücre çeşitliliğine sahip fonksiyonel paratiroid doku eşleniği üretimi ile ön çalışmayı tamamlayarak sonraki aşama olan in vivo hayvan modellemesinin temelini planladık.