Adolesanlarda menstrüel siklus düzensizlikleri ve premenstrüel sendromun uyku kalitesi ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜSEYİN ALİ KOCABEY
Danışman: Alkım ÖDEN AKMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Anormal uterin kanamalar [Aşırı Adet Kanaması (AAK), oligomenore/amenore, irregüler kanamalar] olarak ifade edilen menstrüel siklus düzensizlikleri, menstrüasyon ilişkili premenstrüel sendrom ve dismenore ergen kızlarda hastaneye başvuru nedeni olan jinekolojik problemlerdir. Çalışmalar gösteriyor ki uyku bozuklukları ve menstrüel siklus düzensizlikleri sık görülen olgulardır. Uyku bozuklukları ergenlerde birinci basamak hekimlerince sık karşılaşılan bir durum olmasına rağmen tanı ve tedavide yeterince yer bulmamaktadır. Uyku kalitesi ve menstrüasyon ilişkili çalışmalar daha çok geç ergenlerde (17 yaş ve üstü) ve genç erişkin yaş gruplarında mevcuttur. Çalışmamızın amacı; ergenlerde uyku kalitesi ve düzeni ile menstrüel siklus düzeni, dismenore, premenstrüel sendrom ve diğer menstrüel kaynaklı semptomlarla ilişkisinin değerlendirilmesidir. Gereç ve yöntem: Çalışmanın amacına uygun bilgi anket formu araştırmacılar tarafından yapılandırılmış ve validite edilmiş ölçekler kullanılmıştır. Anket formu 4 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde katılımcıların antropometrik ölçümleri/sağlık geçmişleri, ikinci bölümde menstrüasyon ve menstrüel semptomlar öyküsü, üçüncü bölümde geliştirilmiş olan "Uyku Kalitesi Ölçeği ve Uyku Değişkenleri Anketi" (Puan azaldıkça uyku kalitesi düşük olarak değerlendirilir), dördüncü bölümde premenstrüel sendrom ölçeği (puan yüksek olduğunda PMS tanısı destekler) kullanılmıştır. Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Adolesan polikliniğine gelen hastalara anketimiz uygulanmıştır Bulgular: Çalışmaya dahil olan 237 kişinin verileri değerlendirildiğinde; yaş ortalama 15,4 ± 1,6 yıl, vücut kitle indeksi (VKİ) ortalama 21,8 ± 3,9'du. PMS puanı yüksek olanlarda, uyku kalitesi ölçeği puanı anlamlı olarak düşük bulundu (p<0,001). Dismenore ve adet sırasında yaşanan diğer semptomlarla uyku kalitesi ölçeği puanları ve uyku verimliliği arasında istatiksel anlamlı fark bulunurken (p<0,001), AAK ile uyku düzeni ve kalitesi arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p<0,05). Sonuç: Menstrüasyon süreci günlük işlevselliği olumsuz etkileyebilen bir durumdur. Çalışmamıza göre, dismenore ve PMS mevcut olma durumu ergenlerin uyku kalitesi üzerine olumsuz etkilidir. Bu bulgular; menstrüasyon öyküsünün önemi ve PMS/Dismenore tarif eden olgularda menstrüasyon hijyeninin iyileştirilmesi ile yaşam tarzı değişikliklerinin bu genç bireylerin yaşam kalitesini artırabileceği konusundaki önemini desteklemektedir. Gençler ile uğraşan sağlık profesyonellerinin bu sorunları yaşayan gençlerle çalışırken uyku kalitesi üzerindeki etkilerini göz önünde bulundurması ve uygun destek/tedavi seçeneklerini sunması önemlidir. Anahtar kelimeler: adolesan, ergen, premenstrüel sendrom, dismenore, aşırı kanama, menstrüasyon, uyku kalitesi