Travma harici hastane dışı kardiyak arrest hastalarında spontan dolaşımın geri dönüşünü ve erken dönem tekrarlayan arresti öngören kan gazı parametrelerinin araştırılması

ATAKAN YÜKSEKBAŞ

Travma harici hastane dışı kardiyak arrest hastalarında spontan dolaşımın geri dönüşünü ve erken dönem tekrarlayan arresti öngören kan gazı parametrelerinin araştırılması

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ATAKAN YÜKSEKBAŞ

Danışman: Özgür DİKME

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Hastane dışı kardiyak arrest (HDKA) hastalarında ilk başvurudaki kan gazı parametreleri ile spontan dolaşımın geri dönüşünün (SDGD) öngörülebilirliğini ve SDGD olgularda dönüş ile ilk kan gazı parametrelerinin karşılaştırılması ile rearrestin öngörülebilirliğini araştırmak amaçlandı. Gereçler ve yöntem: Retrospektif, kesitsel, tanımlayıcı çalışma 01/07/2016 ile 01/07/2021 tarihleri arasında başvuran HDKA hastalarında yapıldı. İlk kan gazı parametreleri, SDGD durumu, SDGD sonrası kan gazı parametreleri, delta kan gazı değerleri, rearrest durumu, mortalite durumu ve acil servis sonlanımı kaydedildi. Çalışma grubu "SDGD (+)" ve "SDGD (-)" olarak ikiye ayrıldı. SDGD sağlanan hastalar "Rearrest (+)" ve "Rearrest (-)" olarak ikiye ayrıldı. Birincil amaç travma dışı HDKA hastalarında ilk kan gazı parametrelerinin SDGD'yi öngörme durumunu araştırmak; ikincil amaç SDGD sağlananlarda dönüş kan gazı parametreleri ile rearresti öngörme durumunu araştırmak idi. Bulgular: Belirlenen sürede başvuran 508 hasta çalışmaya alındı. "SDGD (+)" 243 (%47,8) ve "SDGD (-)" 265 (%52,2), "Rearrest (+)" 96 (%39,5) ve "Rearrest (-)" ise 147 (%60,5) hasta mevcuttu. Hastaların 332'si (%65,4) erkekti. Yaş ortalamaları 66,9±14,7 yaş idi. 343 (%67,5) hastada ölüm gerçekleşti. Yaş ortalaması ve cinsiyet SDGD, mortalite ve rearrest açısından anlamlı fark göstermedi. SDGD (+) grupta laktat, anyon gap, sodyum, methemoglobin ve pCO2 daha yüksek, pH ve SBE ise daha düşük idi. Mortalite gelişen grupta laktat, anyon gap, potasyum ve sodyum daha yüksek, pH, HCO3, SBE ve COHb ise daha düşük idi. Rearrest gelişen grupta anyon gap ve potasyum daha yüksek, HCO3 ve SBE ise daha düşük idi. Delta incelendiğinde; rearrest grupta laktat, anyon gap, HCO3, SBE, potasyum ve pCO2 daha yüksek, pH, hemoglobin ve hematokrit ise daha düşük idi. Sonuç: HDKA hastalarında ilk kan gazı laktat, anyon gap düşüklüğünün, pH, SBE yüksekliğinin SDGD'yi öngörebileceğini; laktat, anyon gap yüksekliğinin, pH, HCO3, SBE düşüklüğünün ise mortaliteyi öngörebileceğini düşünmekteyiz. Anahtar kelimeler: Acil servis, kardiyopulmoner arrest, spontan dolaşımın geri dönüşü, rearrest, kan gazı, laktat.