Kronik hastalık maliyet analizi: Darülaceze örneği

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÜMİT DOĞAN

Danışman: Mustafa ÖZTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Darülaceze'de kurumsal bakım alan bireylerde kronik hastalıkların sağlık hizmeti kullanımına bağlı maliyet yükünü analiz etmek ve maliyetin belirleyicilerini ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, Darülaceze'de kurum bakımında izlenen bireylerin kayıtlarının retrospektif olarak değerlendirildiği kesitsel ve tanımlayıcı bir maliyet analizi olarak planlanmıştır. İnceleme döneminde elde edilen veriler üzerinden doğrudan sağlık harcamaları (başvuru/müracaat, reçete ve ilgili hizmet kalemleri) değerlendirilmiş; tanımlayıcı istatistikler ve ilişki analizleri ile toplam maliyetin hastalık kümeleri ve hizmet kullanım göstergeleriyle ilişkisi incelenmiştir. Bulgular: Analizler, toplam maliyet dağılımının sağa çarpık bir yapı gösterdiğini; maliyetin sınırlı sayıdaki yüksek harcamalı olguda belirgin biçimde yoğunlaştığını ortaya koymuştur. Hizmet kullanım düzeyinin (özellikle başvuru sayısı ve reçete yükü) toplam maliyetle pozitif yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Hastalık kümeleri açısından değerlendirildiğinde, belirli kronik hastalık gruplarının (özellikle kardiyovasküler hastalıklar gibi) maliyet yükünde daha baskın olduğu saptanmıştır. Sonuç: Darülaceze örneğinde kronik hastalıkların maliyet yükünün; hastalık profili, komorbidite düzeyi ve sağlık hizmeti kullanım sıklığı ile yakından ilişkili olduğu değerlendirilmiştir. Bulgular, kurumsal bakım veren kuruluşlarda kronik hastalık yönetimi, rasyonel ilaç kullanımı ve başvuru yoğunluğunu dengeleyen izlem modellerinin maliyet kontrolünde kritik rol oynayabileceğini göstermektedir.