Senkop ile çocuk kardiyoloji polikliniğine başvuran hastaların retrospektif değerlendirmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA NUR ALKAN ALTIOK

Danışman: Mehmet KARACAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve amaç: Senkop, serebral hipoperfüzyona bağlı olarak ani gelişen, kısa süreli olan ve spontan düzelen geçici bilinç kaybı olarak tanımlanır. Senkop etiyolojisinde çoğunlukla benign nedenler olsa da nadiren hayatı tehdit eden nedenler de görülebilir. Bu çalışmada çocuk kardiyoloji polikliniğe başvuran hastaların senkop etiyolojilerini, senkop tetikleyici faktörleri, prodromal dönem belirtileri, tekrarlayıcı olup olmadığını incelemeyi amaçladık. Gereç ve yöntem: 1 Kasım 2017 – 1 Kasım 2022 tarihleri arasında S.B.Ü. Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Çocuk Kardiyoloji polikliniğine senkop ile başvuran 0-18 yaş aralığındaki hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastaların bilgileri hastane sisteminden retrospektif olarak elde edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, prodromal dönem belirtileri, tetikleyici unsuru, senkop sırasındaki pozisyonları, EKG ve ekokardiyografi bulguları not edildi. Bulgular: Çalışmamızda 455 hasta incelenmiş olup %53,9 'u kız , %45,1'i erkekti. Yaş ortalaması 10,5 yaş olup en fazla başvuru 14-18 yaş (%39,1) grubunda saptandı. Senkop etiyolojilerine yapılan ileri araştırmada 281'i (%63,9) vazovagal senkop olarak değerlendirildi. Diğer senkop nedenleri; 70 (%15,9) hastada epilepsi, 44 (%10) hastada aritmi, 32 (%7,3) hastada katılma nöbeti, 6 (%1,4) hastada yapısal kalp hastalığı, 5 (%1,1) hastada metabolik nedenlere bağlı senkop ve 2 (%0,4) hastada ise ortostatik hipotansiyon nedenli senkop saptandı. Çalışmamızda sebebi bilinmeyen senkop ve psikojeneik senkop nedenleri çalışma dışı bırakıldı. Çalışmamızdaki hastaların %42,5'i senkop sırasında ayakta , %64,6'sında prodromal dönem belirtisi ve %82,2'sinde tetikleyici unsuru olduğu saptandı. VVS tanılı hastaların ise %58,7'si senkop sırasında ayakta, %31,3'ünde baş ağrısı-baş dönmesi prodromal dönem beliritisi olduğu ve %19,9'unda ani hareket-miksiyon/defekasyon ile tetiklendiği saptandı. Epilepsi tanılı hataların senkop sırasındaki pozisyonlarının, prodromal dönem belirtilerinin ve tetikelyici unsurlarının genelde bilinmediği saptandı. Aritmi hastalarının senkop sırasındaki pozisyonuna bakıldığında %54,5'nde hareket halinde olma, %43,2'sinde prodromal dönem belirtisi olmadığı ve %54,5'inin efor-heyecan ile tetiklendiği saptandı. Hastaların %67,1'inde senkopun tekrarlama öyküsü olduğu ve en çok VVS'da %65,5'inin tekrarlama öyküsü ile başvurduğu saptandı. Hastaların %9,4'sine EKG ile, %1,3'üne ekokardiyografi ile tanı konuldu. EKG ve ekokardiyografisi normal olan öyküsü kardiyak aritmi ile uyumlu 2 (%0,45) hastaya ritim holter ile tanı konuldu. Sonuç: Senkop ile başvuran çocuk hastaların değerlendirilmesinde genellikle anamnez ve fizik muayene yeterlidir. Anamnezde prodromal dönem belirti, tetikleyici faktör, süre gibi özellikler özellikle senkop etiyolojisini ayırt etmede önemlidir. Gereken hastalarda düşünülen etiyolojiye göre EKG, EEG ve daha ileri tetkikler yapılmasına ihtiyaç duyulabilir. Anahtar kelimeler: çocuk, senkop, vazovagal, aritmi, EKG