Eritematotelenjiektatik rozasede brimonidinin etkinliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YAVUZ SELİM PİLİS
Danışman: Ayşe Esra KOKU AKSU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada eritematotelenjiektatik rozase hastalarında %0,33 brimonidin tartarat jel uygulamasının akut ve kısa dönem etkilerinin; persistan fasiyal eritem ve yüzeyel vasküler yapılar üzerindeki değişimler temel alınarak objektif biyofiziksel ölçümler, dermoskopik değerlendirmeler ve hasta bildirimli sonuç ölçütleri ile çok boyutlu olarak değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tek merkezli, iki fazlı prospektif bir araştırma olarak yürütüldü. Klinik olarak eritematotelenjiektatik rozase tanısı alan 18 yaş ve üzeri 45 hasta çalışmaya dahil edildi. Birinci fazda randomize, plasebo kontrollü, çift kör, split-face tasarım kullanıldı. %0,33 brimonidin tartarat jel bir yüz yarısına, plasebo karşı yarısına uygulandı ve değerlendirmeler uygulama öncesi, 1. ve 3. saatlerde gerçekleştirildi. İkinci fazda tüm hastalara tüm yüze günde bir kez brimonidin jel uygulanarak bir ay sonunda yeniden değerlendirme yapıldı. Klinik eritem, klinisyenin eritem değerlendirmesi ve hastanın kendini değerlendirmesi ile; objektif eritem, Mexameter ile ölçülen eritem indeksi ile değerlendirildi. Eritem ve yüzeyel vasküler yapılar araştırmacı tarafından geliştirilen dermoskopik yarı kantitatif skorlamalarla analiz edildi. Yaşam kalitesi Skindex-16, psikolojik durum ise Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADS) kullanılarak değerlendirildi. Güvenlilik ve yan etkiler çalışma süresince sistematik olarak kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya 45 hasta dahil edildi ve 38 hasta protokolü tamamladı. Split-face akut fazda brimonidin uygulanan yüz yarısında, 1. ve 3. saatlerde eritem indeksi ile klinisyenin eritem değerlendirmesi ve hastanın kendini değerlendirmesi skorlarında plaseboya kıyasla istatistiksel olarak anlamlı azalma saptandı. Dermoskopik değerlendirmelerde brimonidin uygulanan tarafta eritem yoğunluğu, eritem alanı, damar yoğunluğu ve ortalama damar kalınlığı skorlarında anlamlı düşüş izlendi. Bir aylık düzenli kullanım sonrasında, 1. ay kontrolünde uygulamayı takiben elde edilen akut klinik ve dermoskopik yanıtın sürdüğü görüldü. Buna ek olarak, uygulama öncesi ölçümlerde başlangıç değerlerine kıyasla eritem indeksi ve klinik eritem skorlarında azalma saptandı. Aynı değerlendirmede, dermoskopik incelemede eritem ve yüzeyel vasküler yapılara ait tüm parametrelerde azalma gözlendi. Hasta bildirimli değerlendirmelerde yaşam kalitesinde artış ve psikolojik iyilik halinde iyileşme saptandı. Sonuç: %0,33 brimonidin tartarat jel, eritematotelenjiektatik rozase hastalarında persistan fasiyal eritemi akut dönemde hızlı ve etkili biçimde azaltmakta ve düzenli kullanım sonrasında bu etkinin sürdürülebildiğini göstermektedir. Klinik değerlendirmelerle birlikte objektif biyofiziksel ölçümler ve dermoskopik bulgular, tedaviye yanıtın yalnızca eritem düzeyinde değil, yüzeyel vasküler yapılarda da belirgin iyileşme ile ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Hasta bildirimli sonuçlarda yaşam kalitesi ve psikolojik iyilik halindeki iyileşme, tedavinin klinik yararını desteklemektedir. Brimonidin tartarat jel, iyi tolere edilen ve ETR yönetiminde etkili bir tedavi seçeneğidir. Anahtar Kelimeler: Rozase, Brimonidin, Dermoskopi, Meksametre, HADS, Skindeks-16