Palyatif bakım onkoloji hastalarına uygulanan el masajının ağrı, konfor ve uyku kalitesine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT KOÇ
Danışman: Nurdan YALÇIN ATAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma palyatif bakım onkoloji hastalarına uygulanan el masajının ağrı, konfor ve uyku kalitesine etkisini incelemek amacıyla randomize kontrollü deneysel desende gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini, Haziran 2024- Haziran 2025 tarihleri arasında onkoloji tanısıyla bir devlet hastanesinin palyatif bakım kliniğinde bulunan hastalar; örneklemini araştırmanın dahil edilme kriterlerini karşılayan 76 hasta oluşturdu. Deney grubuna (n=38) 4 hafta boyunca haftada 2 gün, her gün 2 seans olacak şekilde toplam 16 seans el masajı uygulandı. Kontrol grubuna (n=38) 4 hafta boyunca rutin izlem ve hemşirelik bakımı uygulandı. Araştırma verileri "Kişisel Bilgi Formu", "Hasta İzlem Formu", "Görsel Kıyaslma Ölçeği-Ağrı", "Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi", "Genel Konfor Ölçeği" ve "Akıllı Bileklik" ile toplandı. Araştırma verilerinin analizinde uygun istatistiksel yöntemler kullanıldı. Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalaması 52,59±10,3 olup katılımcıların %53,9'u erkek, %85,5'i evli ve %36'sı ilkokul mezunu olarak belirlendi. Hastaların %23,7'sine akciğer kanseri tanısı konulduğu, %43,4'ünün abdominal bölgede ağrı hissettiği, %42,1'inin gece ortalama 5 saat uyuduğu, %39,5'inin gece boyunca dört kereden fazla uyandığı, %81,6'sının sabahları dinlenmiş hissetmediği ve %81,6'sının gündüz uyku halinin devam ettiği belirlendi. Deney grubundaki hastaların; ikinci hafta itibarıyla ağrı şiddetinin kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu (p<0,05) ve konfor düzeylerinin de kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek olduğu belirlendi (p<0,05). Ayrıca deney grubundaki hastaların birinci hafta itibariyle uyku kalitesi, uyku süresi ve uyku skorlarının da kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek olduğu saptandı (p<0,05). Sonuç: Palyatif bakım onkoloji hastalarına uygulanan el masajının ağrı şiddetini azalttığı, uyku kalitesini ve konforu arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır.