Total diz protezi ameliyatlarında rutinde uygulanan rejyonal anestezi yöntemlerinin optik sinir çap ölçümleri üzerine etkilerinin karşılaştırılması: Prospektif randomize kontrollü çalışma

NUR PANİK

Total diz protezi ameliyatlarında rutinde uygulanan rejyonal anestezi yöntemlerinin optik sinir çap ölçümleri üzerine etkilerinin karşılaştırılması: Prospektif randomize kontrollü çalışma

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NUR PANİK

Danışman: Esra MERCANOĞLU EFE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Total Diz Protezi Ameliyatlarında Rutinde Uygulanan Rejyonal Anestezi Tekniklerinin Optik Sinir Çap Ölçümleri Üzerine Etkilerinin Karşılaştırılması: Prospektif Randomize Kontrollü Çalışma Giriş ve Amaç: Total diz protezi cerrahisi özellikle yaşlı hastalarda görece sık uygulanan bir işlem olup bu hastaların ek hastalıkları nedeniyle anestezistler rejyonal anestezi uygulamaya yönelmişlerdir. Alt ekstremite cerrahilerinde rejyonal anestezi için sıklıkla spinal veya epidural anestezi yöntemi kullanılmaktadır. Spinal veya epidural anestezi sırasında verilen lokal anestezik yayılarak dural keseyi sıkıştırır ve böylece beyin omurilik sıvısının (BOS) kafatası içinde yer değiştirir ve intrakraniyal basınç (İKB) artar. Optik sinir kılıf çapının (OSKÇ) ultrasonografi ile değerlendirilmesi kafa içi basıncı saptamada en güvenilir non-invaziv yöntem olarak birçok çalışmada değerlendirilmiştir. Biz bu çalışmamızda total diz protezi operasyonu geçirecek hastalara spinal veya epidural anestezi uygulayarak bu 2 metodun optik sinir kılıfı çapı ölçümlerinde yarattığı değişimi ve bunun zaman ile ilişkisini gözlemlemeyi hedefledik. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif, randomize kontrollü çalışma SBÜ Bursa Tıp Fakültesi Şehir Hastanesi SUAM ortopedi ameliyathanesinde gerçekleştirildi. 18 -75 yaş arası, ASA I-II-III riskine sahip ve rejyonal anestezi ile total diz protezi operasyonu geçiren ve postoperatif analjezi uygulanan 60 hasta çalışmaya dahil edildi. Bu çalışmada kullanılacak herhangi bir maddeye aşırı duyarlılığı olan, çalışmaya katılmayı reddeden, rejyonal anestezi kontraendikasyonu olan mental, arteriyel ve serebrovasküler hastalığı olan, gebeler, geçirilmiş göz cerrahisi ya da gözünde problemi olan hastalar çalışmaya alınmadı. Hastalar spinal anestezi (n:30) ve epidural anestezi (n:30) uygulananlar olarak 2 gruba ayrıldı. Tüm hastaların elektrokardiyografi (EKG), non-invaziv kan basıncı (NİKB), kalp atım hızı (KAH) ve periferik oksijen saturasyonu (SpO2) değerleri supin pozisyonda monitörize edildi. Rejyonal anestezi öncesi (t0) ve etki başladıktan sonraki 10. (t1) ve 40. (t2) dakikalarda ve postoperatif 24.saatte (t3) OSKÇ değerleri ultrasonografi ile ölçüldü. Gruplar arası karşılaştırmalarda Mann-Whitney U testi ve grup içi karşılaştırmalar da Friedman testi kullanılmıştır. Kategorik değişkenlerin gruplar arasında yapıla karşılaştırmalarında Pearson ki kare, Yates düzeltmeli Ki kare testi ve Fisher-Freeman-Halton testi kullanılmıştır. Çalışmanın analizleri SPSS 26.0 programında yapılmış olup anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Toplam 60 hasta (n:30 spinal anestezi ve n:30 epidural anestezi) çalışmaya dahil edildi ve çalışma dışı bırakılan hasta olmadı. Epidural anestezi uygulanan hasta grubunda optik sinir kılıfı çap ölçümlerinin 10.dk 40.dk ve 24. saatte zamanla anlamlı olarak arttığı saptandı (p<0.01). Spinal anestezi uygulanan hastalarda ise optik sinir kılıfı çapı azalmış ancak bu azalma istatistiksel olarak anlamlı değerlendirilmemiştir (p=0.121). Sonuç: Total diz protezi cerrahisi geçiren hastalarda spinal anestezi ile optik sinir kılıfı çapı azalmış fakat bu azalma istatistiksel olarak anlamlı değerlendirilmemiştir. Epidural anestezi uygulanan grupta ise zamanla ve volümle optik sinir kılıfı çapı yani dolaysıyla intrakraniyal basınç artmıştır. Bu veriler ışığında intrakraniyal basınç artma riski olan ya da kraniyal patolojisi olan hastalarda spinal anestezi kullanımı daha güvenli olduğu kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler: Optik sinir kılıf çapı, rejyonal anestezi, total diz protezi operasyonu, epidural anestezi, spinal anestezi, ultrasonografi.