Neoadjuvan tedavi almış rektum karsinomalarında CDX2 ve SATB2'nin immünohistokimyasal ekspresyonunun histopatolojik regresyon derecesi başta olmak üzere klinikopatolojik veriler ve klinik prognoz ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEREN SAĞIROĞLU
Danışman: Mükerrem SAFALI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Kolorektal karsinomalar gastrointestinal sistemin en sık görülen tümörleri olup mortalite ve morbiditenin önemli nedenleri arasındadır. Rektum kanserleri yüksek lokal nüks, uzak metastaz, lenf nodu metastazı oranlarıyla karşımıza çıkan kanserlerdir. Primer tedavi cerrahi olmakla birlikte lokal ileri evre tümörlerde eklenen neoadjuvan radyoterapi/ kemoradyoterapi tedavileri ile lokal nüks oranlarında azalma olduğu saptanmıştır. CDX2 ve SATB2 belirteçlerin tümördeki ekspresyonu oranı arttıkça hastaların prognozunun daha iyi olduğu ve beş yıllık sağkalımlarının daha yüksek olduğu gösterilmiştir. Neoadjuvan tedavi almış hastalarda tedavi öncesinde değerlendirilen CDX2 ve SATB2 ekspresyonunun prognostik veriler, tümör regresyon derecesi ve sağkalım ile ilişkisi bilinmemektedir. Çalışmamızda tanı anında değerlendirilecek SATB2 ve CDX2 ekspresyon derecelerinin, regresyon derecesi, prognostik faktörler ve sağkalım ile ilişkisini ortaya koyarak prognozu etkileyen parametreler olarak patoloji pratiğinde uygulanabilirliğini araştırmayı hedefledik. Gereç ve Yöntemler: Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 2001-2017 yılları arasında tanı ve neoadjuvan tedavi almış, rektum yerleşimli, 114 adenokarsinoma tanılı rezeksiyon ve aynı hastaya ait endoskopik biyopsi vakaları retrospektif olarak tarandı ve immünohistokimyasal olarak tümör hücrelerindeki SATB2 ve CDX2 ekspresyonu ışık mikroskopu altında değerlendirildi. Tümör hücrelerindeki ekspresyon oranı %1 ve altı (Skor-0), %2-25 (Skor-1), %26-75 (Skor-2), %76 ve üzeri (Skor-3) olarak skorlandı ve ekspresyon derecesi ile prognostik faktörler, sağkalım ve tümör regresyon derecesi arasındaki ilişki araştırıldı. Bulgular: CDX2 ekspresyonu vakaların %0.9'unda Skor 0, %0.9'unda Skor 1, %9.6'sında Skor 2, %88.6'sında Skor 3 olarak saptandı. SATB2 ekspresyonu ise %3.5'inde Skor0, %3.5'inde Skor 1, %4.4'ünde Skor 2 ve %88.6'sına Skor 3 olarak saptandı. CDX2 ve SATB2 ekspresyon dereceleri ile prognostik veriler ve sağkalım arasında ilişki saptanmadı. Vakaların %5.3'ünde tedaviye tam yanıt görüldü. Tedaviye yanıt (tümör regresyon derecesi) durumu ile SATB2 ve CDX2 ekspresyon derecesi arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Sonuç: Rektum adenokarsinomlarında neoadjuvan tedavi pratikte oldukça sık uygulanmaktadır. Hastaların neoadjuvan tedaviye yanıtlarını, prognozlarını öncesinden tahmin edebilmek ve hastaları risk gruplarına göre değerlendirerek tedavi-takip planlanması açısından yararlı olacaktır. Bu amaçla geniş vaka serileri ile yeni çalışmalara ihtiyaç duymaktadır. Anahtar Kelimeler: rektum, neoadjuvan, SATB2, CDX2, adenokarsinoma, prognoz