Evre 3-5 kronik böbrek hastalarında hemoglobin düzeyi ve anemi parametrelerinin üremik ve inflamatuar belirteçlerle ilişkisinin incelenmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GÜLHANE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: IRMAK TAHMAZ KARCI

Danışman: Hadim AKOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Kronik böbrek hastalığı (KBH), farklı etiyolojilere bağlı gelişen, üç aydan fazla süren böbrek hasarı veya azalmış glomerüler filtrasyon hızının (GFH) varlığı ile karakterize bir hastalıktır. KBH'nin yaygın görülen bir komplikasyonu olan anemi, hayat kalitesinde azalmaya, birçok doku ve organ sistemini etkileyen morbiditelere ve mortalite artışına neden olmaktadır. Bu çalışma, evre 3-5 diyalize girmeyen KBH'li hasta grubunda hemoglobin düzeyleri ve anemi parametreleri üremik ve inflamatuar belirteçler arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmamız kesitsel, tek merkezli olup SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği'nde yürütülmüştür. Çalışma popülasyonu, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Polikliniği'ne rutin kontrolleri için başvuran 18-80 yaş aralığında, evre 3-5 KBH olan, diyalize girmeyen hastalardan oluşturulmuştur. Çalışmaya dahil olma ve dışlama kriterleri gözetilerek uygun hastalar seçilmiş, onamı alınan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların sosyodemografik bilgileri (yaş, cinsiyet, kilo, boy, kronik böbrek hastalığı etyolojisi ve ek hastalıkları), kullandığı tüm ilaçlar kendi beyanları esas alınarak kayıt altına alınmıştır. Hastaların son 3 aya ait en yakın tarihli tahlillerine hastane poliklinik bilgisayar sisteminden ulaşılarak çalışma için gerekli biyokimyasal veriler alınarak çalışma veri formuna işlenmiştir. Çalışma esnasında hastalara herhangi bir invazif veya invazif olmayan işlem uygulanmamış, çalışma kapsamında kan veya idrar örneği alınmamıştır. Bulgular: 01.05.2022- 01.06.2023 tarihleri arasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Polikliniği'ne rutin kontrolleri için başvuran 18-80 yaş aralığında 271 hasta incelendi. Hastaların %28,8'i evre 3A, %36,5'i evre 3B, %27,3'ü evre 4, %7,4 evre 5 KBH hastasıydı. Tüm hasta grubunda hemoglobin değerleri ile albumin, bikarbonat, kalsiyum değerleri arasında pozitif yönlü korelasyon, hemoglobin değerleri ile CRP, PTH ve fosfor değerleri arasında ise negatif yönlü korelasyon saptandı Tüm hasta grubunda yapılan lineer regresyon modelinde hemoglobin değerleri için fosfor, PTH, albümin değerleri açıklayıcı faktörler olarak bulundu. (R² =0.384, F=15.021, p<0.001). Evre 3 hastalarda yapılan lineer regresyon modelinde hemoglobin değeri için Ca, fosfor, CRP ve Sİİ değerleri açıklayıcı faktörler olarak bulundu (R² =0.389, F=8.368, p<0.001). Sonuç: Evre 3-5 KBH hastalarında inflamatuar (CRP, Sİİ) belirteçler ile mineral ve kemik bozukluğu belirteçleri (Ca, P, PTH) hb düzeylerini bağımsız olarak predikte eden faktörler olarak saptanmıştır