Çok düşük doğum ağırlıklı yenidoğanlarda geç sepsis insidansı ve etki eden risk faktörlerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ZEYNEP KAMİL KADIN VE ÇOCUK HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SAMET ZİYA ÖZTÜRK
Danışman: Selim SANCAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, 1500 gram altı doğan çok düşük doğum ağırlıklı (ÇDDA) prematüre bebeklerde geç başlangıçlı neonatal sepsis (GBNS) insidansını belirlemek ve GBNS ile ilişkili bağımsız risk faktörlerini değerlendirmek amaçlanmıştır. Ayrıca GBNS gelişen bebekler arasında mortal seyreden olguların klinik özellikleri ve öngörücü faktörleri de incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif kohort çalışmasına, 1 Ocak 2019 – 1 Ocak 2024 tarihleri arasında İstanbul SBÜ Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde izlenen, doğum ağırlığı 1500 gramın altında olan toplam 483 bebekten dışlama kriterlerine uyan 373'ü dahil edilmiştir. Olgular klinik ve/veya kültür pozitif GBNS gelişip gelişmemesine göre iki gruba ayrılarak prenatal, natal ve postnatal klinik değişkenler karşılaştırılmıştır. Olgular, klinik ve/veya kültür pozitif GBNS gelişip gelişmemesine göre iki gruba ayrılarak prenatal, natal ve postnatal klinik değişkenler karşılaştırılmış; aynı parametreler GBNS gelişen olgular arasında mortalite görülen ve görülmeyen hastalar arasında da değerlendirilmiştir. Bulgular: GBNS insidansı %66,8 olarak saptanmıştır. GBNS gelişen grupta gebelik haftası (p<0,001), doğum ağırlığı (p<0,001) ve APGAR 1. dakika skoru (p=0,017) anlamlı düzeyde düşük; koriyoamniyonit (p=0,006), RDS (p<0,001), mekanik ventilasyon süresi (p<0,001), santral kateter süresi (p<0,001), postnatal steroid kullanımı (p<0,001) ve hipoalbuminemi (p=0,045) oranları ise anlamlı yüksek bulunmuştur. Çok değişkenli lojistik regresyon analizine göre, mekanik ventilasyon süresi (OR: 1,07; p=0,01), santral kateter süresi (OR: 1,09; p<0,001), hipoalbuminemi (OR: 1,9; p=0,045) ve trombositopeni (OR: 1,95; p=0,036), GBNS gelişimi ile anlamlı ilişkili bulunmuştur. Mortalite oranı GBNS (+) grupta %18,5 olarak belirlenmiştir. Bu vakaların çok değişkenli analizde gebelik haftasında azalma, SGA (gestasyon yaşına göre küçük xi doğum), çoğul gebelik ve ilk 7 gün içinde insülin tedavisi uygulanması, mortaliteyi öngören bağımsız risk faktörleri olarak saptanmıştır. Ayrıca bu grupta hiperglisemi görülme oranı %91,3 olup mortal olmayanlara kıyasla ileri derecede anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,001). Sonuç: Geç başlangıçlı neonatal sepsis, ÇDDA bebeklerde yaygın ve mortalite açısından risk taşıyan önemli bir klinik durumdur. Mekanik ventilasyon ve santral kateter süresinin uzaması, hipoalbuminemi ve trombositopeni varlığı, sepsis gelişimini öngörmede etkili olurken; düşük gestasyon yaşı, SGA, çoğul gebelik ve erken dönemde insülin tedavisi gereksinimi, GBNS sonrası mortalite açısından belirleyici bağımsız faktörler olarak saptanmıştır. Bu bulgular, klinik olarak riskli profildeki bebeklerin erken tanımlanması ve destekleyici önlemlerin zamanında uygulanmasının önemini vurgulamaktadır.