Doğum şeklinin laktasyonun erken başlaması ve pospartum ilk 6 ay boyunca devam etmesine etkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜLYA KARA ÜNAL

Danışman: Dilay GÖK KORUCU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışma, doğum şekli (vajinal doğum-sezaryen), sosyodemografik ve klinik faktörlerin laktasyonun erken başlangıcı (ilk 72 saat) ve postpartum ilk altı ay boyunca devam etmesi üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif gözlemsel çalışma, Konya Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde Aralık 2024-Mayıs 2025 tarihleri arasında doğum yapan 18-40 yaş arasındaki 234 kadın üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar doğum sonrasında, demografik özellikler ve laktasyon başlangıcına ilişkin soruları içeren bir anket doldurmuş; ayrıca hastane kayıtlarından doğum bilgileri, epizyotomi durumu, postpartum hastanede kalış sürelerine ait bilgiler elde edilmiştir. Postpartum altıncı ayda annelerle telefon aracılığıyla görüşülerek emzirme süreci değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmamızda, doğum şeklinin (VD-CS) laktasyonun erken başlaması (ilk 72 saat) ve ilk 6 ay süresince devam etmesi üzerinde benzer etkileri olduğu gözlemlenmiştir. Laktasyonun erken dönemde başlama oranları her iki doğum türünde de yüksektir; vajinal doğum yapan annelerin %94,6'sında, sezaryen ile doğum yapan annelerin ise %90,6'sında ilk 72 saat içinde süt gelişimi gözlenmiştir. Fakat ilk yarım saat içinda laktasyonun başlaması VD grubunda CS grubuna göre istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (%58.6 vs. %17.9, p=0.001). Ayrıca, vajinal doğum yapan annelerin %60,7'si doğumdan sonraki ilk yarım saat içinde bebeklerini emzirmeye başlamışken, bu oran sezaryenle doğum yapanlarda %15,5 olarak belirlenmiştir (p<0.001). Emzirme eğitimi alma durumlarına bakıldığında, vajinal doğum yapan annelerin %87,2'si, sezaryenle doğum yapan annelerin ise %90,7'si doğum öncesi ve sonrası dönemde emzirme eğitimi almıştır. Çalışmamızda ayrıca, gebelikte aşırı kilo değişimi, doğumhaneye yatış ile doğum arasındaki uzun süre, galaktagog kullanımı ve 2500 gramın altında bebek doğurma gibi faktörlerin emzirmenin ilk 6 ay boyunca sürdürülmesini negatif yönde etkilediği saptanmıştır. Sonuç: VD ve CS arasında, her ne kadar bebeğin ilk yarım saat içersinde emzirilmesi VD de daha yüksek olsa da laktasyonun ilk 72 saat içinde başlaması ve pospartum ilk altı ay boyunca devam etmesinde C/S ve VD arasında anlamlı farklılık yoktur. Bu durum katılımcıların yüksek oranda gerek doğum öncesi gerekse doğum sonrası emzirme eğitimi almalarına bağlanabilir. Anahtar kelimeler : Laktogenez, Vajinal doğum, Sezaryen, Emzirme