M694V mutasyonu taşıyan ailevi akdeniz ateşi hastalarında pirin ve onunla ilişkili proteinleri kodlayan genlerin ifade düzeylerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ GENETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET KÖSEM
Danışman: Yusuf TUNCA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç : Ailevi Akdeniz Ateşi (AAA) ülkemizdeki en yaygın otoinflamatuvar hastalıklardan birisidir. Bu çalışmada, sağlıklı kontroller ile M694V mutasyonu pozitif ataklı ve ataksız dönem AAA hastalarına ait, doğal bağışıklığın en önemli hücre grubu olan nötrofil hücrelerinde MEFV, PKN1, ACTN1 ve HMGB1 genlerinin ifade düzeylerinin karşılaştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Deneysel araştırma, Şubat 2021 ve Haziran 2023 tarihleri arasında Gülhane EAH Romatoloji Polikliniği/Kliniği ve Genetik Hastalıklar Değerlendirme Merkezi Polikliniğine başvuran ve gönüllü olarak çalışmaya katılan kişilerden alınan EDTA'lı periferik tam kan örnekleri üzerinde yürütüldü. Hasta grubunda: M694V mutasyonu taşıyan ataklı ve ataksız dönemdeki AAA hastaları, sağlıklı kontrol grubu olarak ise: MEFV geni mutasyonu taşımayan ve herhangi bir otoinflamatuvar hastalığı olmayan kişiler alındı. Tam kan örneklerinden önce nötrofil hücreleri ayrıldı. Hemen sonra bu hücrelerden total RNA izole edildi. Daha sonra her örnekten önce cDNA sentezi ve sonrasında TaqMan problar kullanılarak GAPDH genine karşı ACTN1, HMGB1, MEFV ve PKN1 genlerinin ifade düzeyleri farklı zamanlarda iki ayrı ölçüm yapılarak analiz edildi. Değerlendirmeye esas olarak aynı örneğe ait iki ölçüm değerinin ortalaması alındı. Bulgular: Çalışmaya 24 AAA hastası Ataklı (n=14, ortalama yaş= 34,78±13,48 yıl), Ataksız (n=10, ortalama yaş=37,60±10,67 yıl) ve 11 sağlıklı kontrol (ortalama yaş=44,33±12,95 yıl) dahil edildi. Çalışma gruplarının ortalama gen ifade düzeyleri ACTN1 geni (Ataklı: 2,94±4,55, Ataksız: 2,24±2,99, Kontrol: 2,35±4,81, χ2 =0,177, p=0,915), HMGB1 geni (Ataklı: 1,08±1,47, Ataksız: 3,11±4,75, Kontrol: 1,22±0,69, χ2 =2,957, p=0,228), MEFV geni (Ataklı: 3,20±5,38, Ataksız: 1,60±1,76, Kontrol: 2,51±3,91, χ2 =0,307, p=0,858), PKN1 geni (Ataklı: 5,48±11,34, Ataksız: 2,60±3,54, Kontrol: 1,47±1,05, χ2 =0,192, p=0,909) arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Sonuç: Bu çalışmada, AAA Ateşi hastalarında ataklı ve ataksız dönemde oluşan klinik tabloda MEFV, ACTN1, HMGB1 ve PKN1 genlerinin ifade düzeylerinin anlamlı düzeyde değişmediği görülmüştür. ANAHTAR KELİMELER: Ailevi Akdeniz Ateşi, Gen İfadesi, İnflamatuvar Yanıt, Nötrofil, Pirin İnflamazomu