Aile sağlığı merkezine başvuran 0-36 ay yaş aralığında çocuğu olan annelerin D vitamini profilaksisi hakkındaki bilgi ve davranışlarının incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANAN YAZICI
Danışman: Sadık Sami HATİPOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç:0-36 ay yaş aralığında çocuğu olan annelerin D vitamini profilaksisi hakkında bilgi durumunun incelenmesi, D vitamini kullanımında annelerin davranışlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Bu araştırma kesitsel tipte bir anket çalışması olup; Eylül 2020- Ocak 2020 tarihleri arasında İstanbul Güngören Sanayi Aile Sağlığı Merkezi'nde 204 anne ile yürütüldü. Araştırmaya katılanlara sosyodemografik özellikleri ve D vitamini profilaksisi yönetimi hakkındaki bilgi düzeylerini, tutum ve davranışlarını ölçen ve 29 sorudan oluşan bir anket formu, kişilerin onamları alındıktan sonra katılımcıların kendileri tarafından doldurularak uygulandı. Sosyodemografik verilerle katılımcıların D vitamini profilaksisi konusundaki tutum ve davranışları arasındaki ilişki analiz edildi. P<0.05 anlamlı kabul edildi. Veriler SPSS 28.0 programı ile analiz edildi. Bulgular: Araştırmaya 18 yaş üzeri olup 0-36 ay yaş aralığında çocuğu olan annelerden oluşan toplam 204 katılımcı alındı. Çalışmaya alınan 204 annenin yaş ortalaması 29.8±5.6/29 [min18.0-max 46.0 yaş] olarak hesaplandı. Katılımcıların 88'i (%43.1) lise ve üzeri eğitim almış olup, 148'i (%72.5) çalışmıyordu. Katılımcıların 165'i (%80.9)çocuklarının düzenli takiplerini aile sağlığı merkezinde yaptırmaktaydı. Annelerin 199'u (%97.5) çocuklarına D vitamini damlası kullandığını belirtti. Çocuğuna D vitamini verdiğini belirten 199 katılımcının çocuğuna D vitamini desteğine ne zaman başladıkları incelendiğinde 56'sı (%28.1) çocukları doğar doğmaz, 93'ü (%46.7) 1 haftalıkken başladığını belirtmiştir. Katılımcıların 82'si (%40.2) D vitamini desteğinin 1 yaşına kadar verilmesi gerektiğini belirtmiş olup 75'i (%36.8) D vitamini desteğinin ne kadar süreyle verilmesi gerektiğini bilmediğini beyan etmiştir. Çocuğuna D vitamini kullandığını söyleyen 199 annenin 138'i (%69.3) 3 damla, 47'si (%23.6) 4 damla dozlarında D vitamini verdiklerini belirtti. Okur-yazar olmayan annelerin çocuklarına D vitaminini düzenli kullanımın daha düşük olduğu ve eğitim seviyesi arttıkça D vitamini profilaksisi uyumunun arttığı bulundu. İlk çocuğu olan anneler D vitamininin düzenli kullanımı konusunda çok çocuk sahibi annelere göre olumlu davranışlar sergilemekteydi. Çalışmamızda çocuklarının düzenli takiplerini yaptırmayan anneler çocuklarına D vitamini verme konusunda da olumsuz tutum ve davranış sergilemekteydi. Çalışmamızda aile hekimine/çocuk doktoruna giden ve D vitamini kullanımı hakkındaki bilgileri hekimden alan annelerin D vitamini kullanımının daha düzenli olduğu, D vitamini ile ilgili bilgileri hemşire/ebe, komşu/akrabadan öğrenenlerin D vitaminini düzensiz kullandıkları gözlendi. Bununla birlikte gebelik ve emzirme döneminde D vitamini kullanan annelerin çocuklarına da D vitaminini düzenli verdikleri görüldü. Sonuç: Çalışmamızda çocuklarının düzenli takiplerini yaptırmayan anneler çocuklarına D vitamini verme konusunda da olumsuz tutum ve davranış sergilemekteydi. Bununla birlikte D vitamini ile ilgili bilgileri doktordan öğrenen anneler çocuklarına D vitaminini düzenli vermekteydi. Bu sebeple ailelerin aile hekimi takiplerine düzenli gitmesi D vitamininin önemini anlatmak için önemli bir fırsat olup bebeğin her ziyaretinde D vitamini kullanımı sorgulanmalı ve önemi anlatılmalıdır. Anahtar Kelimeler: D Vitamini, Profilaksi, Anne, Bebek, Çocuk.