Sistemik lupus eritematozus hastalarında thiol/disülfit düzeylerinin ateroskleroz ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞULE DEMİR
Danışman: Koray AYAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sistemik lupus eritematozus (SLE) hastalarında thiol/disülfit (SS) düzeyleri ile karotis intima media kalınlık (KİMK) ölçümlerinin değerlendirilmesi, sonuçlarının sağlıklı kontroller (SK) ile karşılaştırılması. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif olgu-kontrol çalışmasına 44 SLE hastası (kadın/erkek: 41/3) ve 44 SK (kadın/erkek: 41/3) olmak üzere toplamda 88 katılımcı dahil edildi. SLE hastalarında hastalık aktivite derecesi SLEDAI-2K (Systemic Lupus Erythematosus Disease Activity Index 2000) skoru ile değerlendirildi. Tüm katılımcıların ultrasonografi (USG) ile KİMK ölçümleri yapıldı. İki grup arasında ölçüm sonuçları karşılaştırılarak thiol/disülfit ile ilişkisi değerlendirildi. Bulgular: Sağ KİMK SLE ve SK gruplarında sırasıyla 0,56±0,09, 0,52±0,10 mm; sol KİMK ise sırasıyla 0,60±0,09, 0,56±0,13 mm ölçüldü (sırasıyla, p=0,017 ve p=0,025). SLE grubunda SK grubuna göre native thiol (NT) (sırasıyla, 350,1±36,6 ve 383,5±39,5 mmol/l) ve total thiol (TT) düzeyleri (sırasıyla, 391,6±38,8 ve 427,2±41,2 mmol/l) daha düşük izlendi (sırasıyla, p<0,001 ve p<0,001). SS/NT ve SS/TT yüzdeleri SLE grubunda sırasıyla %6,0±0,6, %5,3±0,5 bulundu (sırasıyla, p=0,017 ve p=0,017). NT/TT SLE hasta grubunda %89,3±0,9, SK grubunda %88,0±12,1 bulundu. (p=0,007). SLE ve SK grubunda iskemik modifiye albümin (IMA) değeri sırasıyla 0,8±0,4, 0,5±0,3 absorbans ünite ölçüldü (p=0,002). SLE hastalarında KİMK değerleri ile thiol/disülfit değerleri arasında korelasyon saptanmadı. Sonuç: SLE hastalarında KİMK artmış, thiol/disülfit homeostazı disülfit lehine bozulmuştur. Ancak KİMK ve thiol/disülfit düzeyleri arasında direkt bir ilişki bulunmamıştır. SLE hastalarında ateroskleroz etyolojisinde oksidatif stres dışındaki faktörler etkili olabilir. Anahtar Kelimeler: Karotis intima media kalınlığı, Sistemik lupus eritematozus, Thiol/disülfit homeostazı