Kolonoskopi hazırlığı yapılan kronik böbrek hastalığı olan hastalarda hazırlık preparatlarına bağlı gelişen elektrolit bozukluğu sıklığının ve bununla ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED EMİN OKTAY
Danışman: Meral Gülay KADIOĞLU KOÇAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kolonoskopi hazırlığı için barsak temizliği önemli olup kullanılan yöntem ve alınan sıvı miktarı yanı sıra hastaların kronik hastalıkları da değerlendirilmelidir. Biz bu çalışmayla kolonoskopide rutin kullanılan hazırlık preparatlarının kronik böbrek hastalığı olan hastalarda neden olduğu elektrolit bozukluğu sıklığını belirleme ve bununla ilgili farkındalığı artırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Prospektif olarak planladığımız çalışmamızda, Mayıs 2022 – Ekim 2022 tarihleri arasında Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi'nde kolonoskopi işlemi yapılmış çalışmaya katılmayı kabul eden hastalar değerlendirildi. Öncesinde elektrolit bozuluğu olan, NYHA evre 3-4 olan Konjestif Kalp Yetmezliği hastaları, Evre 5 Kronik Böbrek Hastalığı olan hastalar ve dekompanze karaciğer sirozu olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Kolonoskopi öncesi son 2 ay içinde laboratuvar değerleri olan hastalardan çalışmaya katılmayı kabul eden 192'sinin demografik bilgileri, eşlik eden hastalıkları, kullandıkları ilaçlar ve kullandıkları hazırlık preparatları kaydedildi. Bu hastaların işlemden sonraki 48 saat içinde üre, kreatinin, Na, K, Cl değerleri olanlar işlem sonrası süreçte analiz edildi. Bulgular: Değerlendirilen 192 hastanın 33'ü (%17) kronik böbrek hastalığı (eGFR< 60 ml/dk/m2) mevcuttu. İşlem sonrasında 12 hastada hipokalemi (%6), 8 hastada hipokloremi (%5) ve 13 hastada hiponatremi (%6) görüldü. İşlem sonrası 192 hastadan 3'ünde (%1.5) KDIGO kriterlerine göre evre 1 akut böbrek hasarı saptandı. Bu 3 hastanın 2'si KBH olan hastalardı. İşlem sonrası sodyum değişimiyle KBH arasında anlamlı (p<0.10) ve negatif korelasyon saptandı. Regresyon analizinde ise KBH olanlarda olmayanlara göre, sodyumdaki değişim (-0.399, p<0.05) negatif bir etki göstermektedir. GFR< 60 ml/dk/m2 olan alt grubun regresyon analizinde sodyum değişimine özellikle ACEI+Tiazid diüretiği (p<0.05), ARB+Tiazid diüretiği (p<0.1), ARB (p<0.01) ve Loop (p< 0.01) diüretiğinin neden olduğu ortaya kondu. Sonuç: Çalışmamızda kronik böbrek hastalığı olan hastalarda işlem sonrası elektrolit bozukluğuna yatkınlık oluşturabilecek risk faktörleri açısından özellikle tiazid diüretikleri olmak üzere diüretik tedavinin ve daha önce kronik böbrek hastalığı olan hastalarda çalışması yapılmamış sennozid bazlı rejimin etkilerini ortaya koyduk. Ulaştığımız sonuca göre kronik böbrek hastalığı olan hastalar kolonoskopi hazırlığı öncesinde elektrolit dengesi ve böbrek fonksiyonları açısından kullandıkları rutin ilaçların devamı ve kullanacakları hazırlık preparatı seçiminde dikkatle değerlendirilmelidir. Anahtar Kelimeler: Kronik Böbrek Hastalığı, Kolonoskopi Hazırlık Preparatı, Elektrolit Bozukluğu, Tiazid diüretiği