Aile sağlığı merkezine başvuran osteoartritli hastalarda sağlık profilinin ve etki eden faktörlerin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASEMİN ŞEYMA SEMERKANT KUZUCU
Danışman: Hüseyin ÇETİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Değişen yaşam koşulları ve yaşlı popülasyonun artışı ile osteoartrit insidansı ve prevalansı artmaktadır. Osteoartritli bireylerde yaşam kalitesini etkileyen birçok değişken faktör mevcuttur. Kişinin sağlık profilini oluşturan fiziksel, sosyal, ruhsal ve çevresel faktörler göz önüne alınmalı ve tam bir iyilik hali sağlanması amacıyla tüm boyutlar bir arada değerlendirilmelidir. Bu çalışmada osteoartriti olan bireylerin sağlık profilleri ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, S.B.Ü. Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Büyükada Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran, osteoartrit tanısı olduğunu beyan eden ve araştırmacı tarafından ACR kriterlerine göre osteoartrit tanısının doğrulandığı 190 hasta ile tamamlanmıştır. Hastalara Nottingham Sağlık Profili (NSP) ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen sosyodemografik veri formu uygulanmıştır. Tüm analizlerde p<0.05 değerleri anlamlı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin %73,2(n=139)'si kadın ve %68.9(n=131)'u 61-80 yaş aralığında idi. Katılımcıların NSP Ölçeğinden aldıkları toplam puan ortancası 133.3(min:0.0-max:511.3) olarak bulunmuştur. Sosyodemografik değişkenler incelendiğinde yaş ile enerji seviyesi, ağrı, uyku, fiziksel mobilizasyon alt puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkili (p<0.005) ve beden kitle indeksi (BKİ) ile ölçeğin tüm alt başlıkları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkili (p<0.005) saptanmıştır. Katılımcıların ölçeğin ağrı alt boyutundan aldıkları ortalama puan 53.4±25.5 olup diğer NSP alt başlıkları arasında en yüksek puan ortalamasıdır. NSP ağrı alt boyutu ile cinsiyet, yaş grupları, medeni durum, meslek ve kronik hastalık varlığı arasında anlamlı fark saptanmıştır (p<0.005). Sonuç: Katılımcıların sağlık profillerinin araştıran NSP ölçeği puanları alt başlıkları halinde incelendiğinde genel olarak yaş, cinsiyet, BKİ değişkenlerinden ve kronik hastalık varlığı durumundan etkilendiği görülmüştür. Osteoartritli bireylerin tedavi modaliteleri farmakolojik ve cerrahi yöntemleri içerse de non-farmakolojik yöntemlerle de desteklenmelidir. Düzenli beslenme önerileri, fiziksel aktivitenin arttırılması, gereğinde egzersiz reçetesi oluşuturulması ve her vizitte kilo takibinin, osteoartirit tedavisinin önemli bir parçası olması gerektiği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Nottingham Sağlık Profili Ölçeği, Osteoartrit, Sağlık Profili, Yaşam Kalitesi