Yoğun bakım ünitesinde takip edilen COVİD-19 hastalarında kortikosteroid kullanımının sekonder enfeksiyon üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PELİN KILIÇ EROL
Danışman: Ayça Sultan ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Coronavirus hastalığı 2019 yaygın akciğer hasarıyla ilişkilidir. Glukokortikoidler inflamasyon aracılı akciğer hasarını modüle edebilir ve solunum yetmezliğine,ölüme ilerlemeyi azaltabilir. Bu çalışmada yoğun bakımdaki COVID-19 hastalarında kullanılan kortikosteroidlerin ikincil enfeksiyonlara olan etkisini ve sağ kalıma olan etkisini inceledik. Gereç ve Yöntem: Kortikosteroid alan 114 hasta, kortikosteroid almayan 94 hasta ile karşılaştırılmıştır. Hastaların verileri retrospektif incelenmiştir. On sekiz yaşından küçük, gebe, postoperatif, malignitesi olan, immünsupresif ve anti-sitokin tedavi alan, tedavi öncesi sekonder enfeksiyonu olan, 48 saatten az yatan hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir. Hastaların demografik özellikleri; komorbiditeleri; APACHE II ve SOFA skorları; kan, idrar ve trakeal aspirat kültüründe üreyen patojenler kaydedilmiştir. C-reaktif protein, prokalsitonin ve hemogram değerleri kaydedilmiştir. Hastaların mortalitesi, yatış süreleri, mekanik ventilasyondaki gün sayıları, inotrop ihtiyaçları ve renal replasman ihtiyaçları karşılaştırılmıştır. Sonuçlarda p<0.05 istatistiksel anlamlılık olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Her iki gruptaki hastalar yaş ve cinsiyet açısından benzer bulunmuştur. Her iki grupta da erkek hastaların yüzdesi daha fazla saptanmıştır. Kortikosteroid alanlarda sekonder enfeksiyon ve inotrop ihtiyacı anlamlı daha yüksek bulunmuştur (p=0.003, p<0.001). Kortikosteroid alanlarda trakeal aspirat kültüründe üreme anlamlı olarak yüksek gözlenmiştir (p<0.001). İdrar ve kan kültürleri üremeleri sayıca fazla olmalarına rağmen istatistiksel olarak kortikosteroidler ile ilişkilendirilmemiştir. Kortikosteroid alanlarda her üç kültürde de Klebsiella pneumoniae üremesi anlamlı yüksek saptanmıştır (kanda p=0.028, idrarda p<0.001, trakeal aspiratta p<0.001). Kortikosteroid alanlarda, Candida üreme sıklığının arttığı saptanmıştır (idrarda p=0.050, trakeal aspiratta p=0.022). Her iki grupta CRP ve prokalsitonin değerlerinde anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Kortikosteroid alanlarda yoğun bakım yatış günü sayısı ve mekanik ventilasyon gün sayısı anlamlı daha yüksek bulunmuştur (p=0.004, p<0.001). Kortikosteroid kullanımına göre 28 günlük mortalitede ve renal replasman ihtiyacında anlamlı fark saptanmamıştır. Sonuç: Bu çalışmada kortikosteroid tedavisinin kritik COVİD-19 hastalarında sağ kalım açısından üstünlüğü olmadığı sonucuna vardık. Bununla birlikte kortikosteroid tedavisinin sekonder enfeksiyon gelişiminde artışa neden olduğunu tespit ettik. Anahtar Kelimeler: COVİD-19, Kortikosteroid, Sekonder bakteriyel enfeksiyon, Sağ kalım