Medüller tiroid kanserli hastalarda lenf nodu metastazlarının saptanmasında preoperatif parametrelerin önemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: VİLDAN ERSÖZ
Danışman: Hakan ATAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, medüller tiroid kanseri (MTK) tanısı alan hastalarda cerrahi planlamanın temelini oluşturacak objektif kriterleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Preoperatif kalsitonin (CT) ve karsinoembriyonik antijen (CEA) değerleri ile preoperatif inflamasyon indekslerinin MTK'nin klinikopatolojik ve moleküler özellikleriyle ilişkisini değerlendirmek ve lenf nodu (LN) metastazlarını öngörmedeki rollerini incelemek hedeflenmiştir. LN metastazlarının daha iyi tahmin edilmesiyle, gereksiz geniş cerrahi diseksiyonlardan kaçınılması, hastaların yaşam konforunun artırılması ve komplikasyon riskinin azaltılması amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: 2019-2024 yılları arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde MTK tanısı ile opere edilen 18-90 yaş aralığındaki hastaların verileri retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların klinik muayene bulguları, laboratuvar sonuçları, ameliyat notları, patoloji raporları, görüntüleme verileri, yaş ve cinsiyet bilgileri analiz edilmiştir. Çalışmaya 54 MTK hastası dahil edilmiş, eksik verileri olan 4 hasta dışlandıktan sonra 50 hasta üzerinden analizler gerçekleştirilmiştir. Preoperatif ve postoperatif CT, CEA değerleri ve inflamasyon indeksleri (nötrofil lenfosit oranı (NLR), platelet lenfosit oranı (PLR), sistemik immun inflamasyon indeksi (SII)) patolojik evreleri, immünohistokimyasal (İHK) boyanma özellikleri ve operasyon notları detaylı olarak incelenmiştir. Hastalar, LN metastazı olanlar ve olmayanlar şeklinde gruplandırılarak, incelenen parametrelerin LN metastazı ile ilişkisi istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler Başkent Üniversitesi İstatistik Danışma ve Analiz Merkezi (BUİSTDAM) tarafından yapılmıştır. Bulgular: Hastaların yaş, cinsiyet, preoperatif CT, CEA, NLR, PLR ve SII değerleri ile LN metastazı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Ancak, ultrasonografide (USG) mikrokalsifikasyon içeren nodüllerde (p=0,010) ve patolojide kromogranin A (CgA) pozitif boyanan nodüllerde (p=0,031) LN metastazı varlığı anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Preoperatif ve postoperatif CT, CEA ve hemoglobin (Hb) değerleri karşılaştırıldığında, ameliyat türünden bağımsız olarak istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş gözlenmiştir (sırasıyla p=0,004; p=0,039; p=0,002). Operasyon sonrası hastaların %68.75'inde biyokimyasal iyileşme tespit edilmiştir. Sadece bilateral total tiroidektomi (BTT) yapılan hastaların %93,3'ünde biyokimyasal iyileşme sağlanmış ve bu hastalar takip programına alınmıştır. Evre 1-2 hastalarında (LN metastazı olmayan grup) postoperatif CT seviyeleri anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (p=0.003). Sonuç: Bu çalışma, MTK hastalarında preoperatif CT ve CEA düzeyleri ile inflamasyon skorlarının LN metastazı ile ilişkisini ortaya koymuş, postoperatif biyobelirteç değişimlerinin cerrahi başarının ve hasta iyileşmesinin belirleyicileri arasında yer aldığını göstermiştir. Bununla birlikte, çalışmanın sınırlılıkları göz önüne alındığında, daha geniş ölçekli ve prospektif çalışmalarla bu bulguların desteklenmesi gerekmektedir. Bu yaklaşım, gelecekte geliştirilecek multidisipliner tedavi protokollerine katkı sağlayarak, hastaların uzun dönem sağkalım oranlarını artırmaya ve komplikasyonları en aza indirmeye yardımcı olabilir. Anahtar Kelimeler: Medüller tiroid kanseri, kalsitonin, karsinoembriyonik antijen, preoperatif inflamasyon indeksleri.