İnflamatuvar bağırsak hastalığı olan çocuklarınvitamin ve mineral düzeylerinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EDA POLAT

Danışman: Ulaş Emre AKBULUT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: İnflamatuvar bağırsak hastalığı (İBH) gastrointestinal sistem bulgularının dışında çocuklarda vitamin ve mineral eksikliklerine neden olur. Bu eksikliklere bağlı klinik ve laboratuvar bulgularının sıklığını ve düzeyini sağlıklı popülasyonla karşılaştırarak araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Temmuz 2019- Nisan 2024 tarihleri arasında İBH tanısı alan hastalar retrospektif olarak tarandı. Tanı anında antropometrik ölçümleri, demografik bilgileri, klinik ve vitamin ve mineral düzeylerini de içeren laboratuvar tetkikleri olan hastalar kaydedildi. Hasta grubundaki her hasta için aynı cinsiyet ve yaşta sağlıklı üçer hasta ile kontrol grubu oluşturuldu. Hasta grubunda İBH'nin 2 ana tipi olan Ülseratif Kolit (ÜK) ve Crohn Hastalığı (CH) için iki farklı grup oluşuturuldu. Hem İBH tipleri arasında hem de İBH grubu ile sağlıklı kontrol grubu arasında hemogram değerleri ve vitamin-mineral düzeyleri karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmamıza 33 ÜK 22 CH olmak üzere toplamda 55 İBH hastası dahil edildi. Hasta grubu içerisinde ÜK hastalarında demir bağlama kapasitesi; Crohn hastalarında ferritin anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Hasta grubu ile sağlıklı grup arasında vitamin ve mineral düzeylerinde belirgin farklılığın olduğu görüldü. Hemogram paramtereleri içerisinde bakılan tüm değerlerde sağlıklı ve hasta grubu arasında anlamlı farklılık saptandı. Vitamin B12, D vitamini, folat, ferritin, demir, demir bağlama kapasitesi ve kalsiyum düzeyleri kontrol grubuna göre daha düşük bulundu. Paris sınıflaması yapılmış olan hasta grubunda tutulum yerlerine göre vitamin ve mineral düzeylerinde farklılık saptanmadı. Sonuçlar: İnflamatuvar bağırsak hastalığı olanlarda tanı anında alınan tetkiklerde vitamin ve mineral düzeylerinin sağlıklı çocuklara göre düşük olduğu saptanmıştır. Ülkemizde de belli vitamin ve mierallerin düşüklüğü sık görülse de yetersizliğin belirgin olduğu düzeylerde İBH'den şüphelenilmesi gereklidir. Anahtar Kelimeler: İnflamatuvar bağırsak hastalığı, çocukluk çağı, mikrobesin, anemi, vitamin B12 eksikliği