SBÜ İstanbul DR. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesinde takipli 503 human immunodeficiency virus (HIV) ile enfekte hastada fırsatçı enfeksiyon-kanser prevalansı, ilişkili risk faktörleri ve mortalite oranları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLARA AKMAN
Danışman: Ayşe BATIREL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Türkiye'de HIV (Human immunodeficiency virüs) enfeksiyonuyla ilgili damgalanma sorunu yüzünden hastalar geç dönemde ciddi fırsatçı enfeksiyon (FE) ve maligniteler ile hastaneye başvurmaktadır. HIV/AIDS (Acquired Immune Deficiency Syndrome) hastaları için fırsatçı enfeksiyonların ve malignitelerin epidemiyolojisinin anlaşılması bunların önlenmesi açısından önemlidir. Bu çalışmada HIV/AIDS hastalarında görülen fırsatçı enfeksiyonların ve malignitelerin bölgemizdeki prevalansını, risk faktörleri ve mortalite ile olan ilişkilerini belirlemeyi amaçladık. Materyal ve Metod: Retrospektif gözlemsel kohort çalışma olarak dizayn edilen çalışmada; 1 Ocak 2010 - 31 Ağustos 2021 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji kliniğinde ayaktan ve/veya yatarak takip edilen 503 HIV enfekte hastaya ait veriler geriye doğru taranarak çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların sosyodemografik, klinik ve laboratuvar parametreleri kayıt altına alınarak gelişen koenfeksiyonlar, fırsatçı enfeksiyonlar, maligniteler ve klinik seyir belirlenmiştir. Bulgular: HIV/AIDS tanısı ile takip edilen hastalarımızın 116(%23,1)'sında FE tespit edildi. En sık saptanan FE'ler sırasıyla kandidiyazis, Pneumocystis carinii pnömonisi (PCP) ve zona zosterdi. FE gelişenlerde 50 yaş üstü olmak, düşük beden kitle indeksi (BKI), kronik obstruktif akciğer hastalığı (KOAH) veya kronik böbrek hastalığı (KBH) eşlik etmesi, ateş, öksürük, dispne ve kilo kaybı şikayetleriyle başvurmak, HIV ribonükleik asit (RNA)'in 100.000 IU/ml üzerinde olması, CD4+ T lenfosit sayısının 200 hücre/mm3'ün altında olması, Centers for Disease Control and Prevention (CDC) evre III , kategori B ve C grubunda yer almaları, antiretroviral tedavi (ART) uyumsuzluğu anlamlı risk faktörleri olarak saptandı. Malignite tespit edilen 27 (%5,4) hastanın 17'sinde AIDS-tanımlayıcı malignite (ATM) mevcuttu. En sık ATM'ler; Non-Hodgkin Lenfoma (NHL), en sık AIDS-tanımlayıcı olmayan maligniteler (ATOM); anal kanser ve akciğer kanseri olarak belirlendi. Malignite gelişenlerde 50 yaş üstü olmak, CD4+ T lenfosit sayısının 200 hücre/mm3'ün altında olması, CDC evre 3 ve kategori C grubunda yer almak anlamlı risk faktörleri olarak saptandı. Tüm hastalar içinde %21 sifiliz, %9 Human Papilloma Virüs (HPV), %4 Hepatit B virüsü (HBV), %0,3 Hepatit C virüsü (HCV) ile koenfeksiyon tespit edildi. Uzun dönem takip ettiğimiz hastalarda mortalite oranı %4,8, ölüm nedeni %61'inde FE, %38'inde maligneteler (en sık lenfoma) idi. Sonuç: HIV enfekte hastalarda ART çağı ile birlikte mortalite ve morbidite azalmasına rağmen, ülkemizde hala FE ve maligniteler HIV/AIDS hastalarında morbidite ve mortalitenin ana nedenlerinden olmaya devam etmektedir. Ülkemizde hala toplumsal önyargı, damgalanma korkusu ve hastalık hakkında bilgisizlik nedeniyle HIV enfekte hastalar ileri evrede hastaneye başvurmaktadır. Bu konuda toplumda öncelikle HIV bulaşının önlenmesi-korunma, HIV enfekte bireylerde ise erken tanı ve tedavi için HIV enfeksiyonu farkındalığını artırmak adına ulusal bilgilendirme etkinliklerine ve eğitimlerine ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Human Immunodeficiency Virus (HIV), Acquired Immunodeficiency Syndrome (AIDS), fırsatçı enfeksiyon, malignite