Evde sağlık hizmetleri'nde takipli olan 65 yaş ve üstü hastaların pnömokok ve influenza aşıları ile aşılanma oranları, aşı reddi ile ilgili görüşleri ve etki eden faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONUR EMRE ÜNAL
Danışman: Oktay SARI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Evde Sağlık Hizmetleri'nde takipli olan 65 yaş ve üstü hastaların pnömokok ve influenza aşıları ile aşılanma oranları, aşı hakkındaki ve aşı reddi ile ilgili görüşleri ve tüm bunlara etki eden faktörlerin bulunması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel tipte bir çalışmadır. Evde Sağlık Hizmetleri'nde takipli olan 65 yaş ve üstü ve çalışmaya gönüllü olan toplam 255 hastaya, sosyodemografik özellikler ve genel tıbbi öyküsünü araştıran sorular, influenza ve pnömokok aşıları ile aşılanma, aşı farkındalıkları, aşı hakkında bilgi edinme kaynakları ve aşı hakkındaki düşüncelerini içeren sorulardan oluşan anket formu uygulandı. Ardından influenza ve pnömokok aşısını yaptırmamış hastalara Aşı Karşıtlığı Ölçeği uygulandı. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 69,6±4,9 yıldı. %60,8'i kadındı. %83,9'unun kronik hastalığı vardı. Hastaların %21,2'si her yıl düzenli influenza aşısını yaptırırken, %23,1'i pnömokok aşısını yaptırdığını belirtti. Hastaların influenza ve pnömokok aşısını yaptırmamasının en sık nedeni aşı hakkında bilgilerinin olmamasıydı. Kronik hastalığı olan, influenza aşısı hakkında bilgi sahibi olan, pnömokok aşısı olan hastaların influenza aşısı yaptırma durumları daha yüksek bulundu (p<0,05). Kronik hastalığı olan, pnömokok aşısı hakkında bilgi sahibi olan, influenza aşısı hakkında bilgi sahibi olan ve influenza aşısı yaptıran hastalarda pnömokok aşısı yaptırma durumu daha yüksek bulundu (p<0,05). Aşı karşıtlığı durumu; cinsiyet (p=0,016), uygulanması gereken aşı varlığı (p=0,042) ve influenza aşısı hakkındaki düşüncesine (p=0,017) göre anlamlı farklılık gösterdi. Sonuç: Evde Sağlık Hizmetleri'nde takipli 65 yaş ve üstü hastalarda pnömokok ve influenza aşılanma düzeyinin istenilen seviyede olmadığı görüldü. Bu durumu etkileyen faktörlerin başında hastaların aşılar hakkında yeterli bilgi düzeyine sahip olmaması, sık grip veya zatürre olmadıkları için aşıya ihtiyaç duymama ve grip veya zatürre geçirseler dahi hafif atlatmaları nedeniyle aşıya ihtiyaç duymama sebepleri gelmektedir. Aşı karşıtlığı kadınlarda, uygulanması gereken aşı varlığına hayır diyenlerde ve influenza aşısının faydası veya zararı yoktur diyen bireylerde anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Aşılanma oranlarını arttırılması ve aşı reddi sürecinde hastaların aşı reddinden aşı kabulüne yönlendirilmesi için her fırsatta hastalara aşıların faydaları, yan etkileri, aşı olmazlarsa ne gibi durumlarla karşılaşabilecekleri anlatılmalıdır. Bu konuda en önemli görev, aile hekimleri başta olmak üzere tüm doktorlardadır. Anahtar Kelimeler: Evde Sağlık Hizmetleri, 65 Yaş ve Üstü, İnfluenza Aşısı, Pnömokok Aşısı, Aşı Karşıtlığı