Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak (KKK) aşısı yapılması için hastaneye başvuran/yönlendirilen çocukların besin alerjisi ve aşı reaksiyonları açısından değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MESUT DOLU
Danışman: Dilek SARICI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak (KKK) aşısı uygulanmak üzere üçüncü basamak merkeze başvuran/yönlendirilen besin alerjili çocuklarda besin alerjisi profilinin ve KKK aşısı sonrası gelişen aşı reaksiyonlarının sıklığı ile özelliklerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Retrospektif, kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki bu çalışma, 1 Nisan 2023 – 20 Mayıs 2025 tarihleri arasında S.B.Ü. Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Alerji Polikliniği'ne KKK aşısı için başvuran, 6 ay – 4 yaş aralığındaki 109 çocuğun dosyalarının incelenmesiyle gerçekleştirildi. Demografik veriler, doğum özellikleri, beslenme öyküsü, ailede alerjik hastalık varlığı, sorumlu besinler, besin alerjisi tipi (IgE aracılı, non-IgE, mikst), duyarlanma paternleri (Deri Prik Testi, spesifik IgE, oral provokasyon) ve önceki aşı uygulamalarına ilişkin bilgiler kaydedildi. KKK aşısının 9 – 11 ay ve bir yaşta uygulanma şekli, eş zamanlı uygulanan aşılar ve aşı sonrası gelişen reaksiyonlar değerlendirilerek besin alerjisi tipi ile ilişkisi istatistiksel olarak analiz edildi. Bulgular: Çalışmaya alınan 109 hastanın 54 (%49,5)' ü kız, 55 (%50,5)' i erkekti. Hastaların 38(%34,9)' i IgE aracılı BA, 24 (%22)' ü Non-IgE aracılı BA ve 47 (%43,1)' si mikst tip BA olarak saptandı. Sorumlu besin olarak en sık yumurta beyazı (%84,4) ve yumurta sarısı (%55), ardından inek sütü (%24,8) saptandı. Hastalardan 63 (%57,8)' ünde atopik dermatit, 35 (%32,1)' inde ürtiker, 13 (%11,9)' ünde proktokolit, 8 (%7,3)' inde nonspesifik döküntü, 4 (%3,7)' ünde BPİES, 3 (%2,8)' ünde anafilaksi izlendi. Toplam 146 doz KKK aşısı uygulandı; 9–11 ay döneminde aşılanan 78 hastanın yalnızca 3'ünde (%3,8) ürtiker gelişti ve anafilaksi izlenmedi. Bir yaş KKK dozunu alan 68 hastanın hiçbirinde aşıya bağlı reaksiyon bildirilmedi. Aşı sonrası reaksiyon gelişimi ile besin alerjisi tipi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Sonuç: Besin alerjili çocuklarda KKK aşısı, hem 9–11 ay döneminde hem de bir yaşta düşük oranda ve çoğunlukla hafif şiddette reaksiyonlarla seyretmekte, anafilaksiye yol açmamaktadır. Elde edilen bulgular, yumurta ve diğer besin alerjisi olan çocuklarda KKK aşısının, üçüncü basamak merkezlere sevk gereksinimi olmaksızın güvenle uygulanabileceğini ve gereksiz yönlendirme ile gözlem uygulamalarının azaltılmasına katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Besin alerjisi olan çocuklar standart gözlem koşullarında ve ulusal takvime uygun olarak geciktirilmeden aşılanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Besin alerjisi, KKK aşısı, çocuk alerjisi, aşı reaksiyonu, immünizasyon