Bir aile sağlığı merkezine kayıtlı diyabetes mellitüs ve/veya arteriyel hipertansiyon hastalarında sosyal desteğin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NECDET SERCAN SEVİMER
Danışman: Engin Ersin ŞİMŞEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Arteriyel hipertansiyon ve diyabetes mellitus toplumda sık görülen kronik hastalıklardandır. Bu hastalıklarda sosyal destek hayat kalitesini, hastalık ile mücadele etmeyi ve iyileşme sürecini olumlu etkilemektedir. Bu çalışmada amaç, arteriyel hipertansiyon ve/veya diyabetes mellitus tanılı hastaların algıladıkları sosyal destek düzeylerine etki eden sosyodemografik özellikleri belirlemek, bu özelliklerin algılanan sosyal destek düzeyi ile ilişkisini ve önemini birinci basamak sağlık kuruluşu ölçeğinde araştırmaktır. Yöntem: İstanbul ili Sultanbeyli ilçesi Erguvan Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı kişiler ile Haziran 2021-Haziran 20222 tarihleri arasında gerçekleştirilen kesitsel tipteki bu çalışmaya arteriyel hipertansiyon ve/veya diyabetes mellitus tanılı hastaların dahil edilmesi öngörülmüş olup, çalışma toplam 250 katılımcı ile yürütülmüştür. Çalışmada katılımcılara "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği" ve araştırmacılar tarafından hazırlanan "Sosyodemografik form" uygulanmıştır. Veriler araştırmacılar tarafından yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Bulgular: Çalışmamızda katılımcıların 131'i (%52,4) kadın, 119'u (%47,6) erkektir. Yaş grupları incelendiğinde yaklaşık yarısı (119; %47,6) 50-64 yaş aralığında idi. Eğitim açısından bakıldığında katılımcıların 202'si (%80,8) sekiz yıl ve altı eğitim düzeyine sahip idi. Medeni durumları ele alındığında çoğunluğu evli idi (195;%78. Katılımcılar büyük ölçüde yalnızca eşi ve/veya eş ve çocuklarıyla yaşamaktaydı. Gelir düzeyi açısından bakıldığında katılımcıların 119'u (%47,6) asgari ücretten az, 71'i (28,4) ise asgari ücret seviyesinde gelir düzeyine sahipti. Katılımcıların çoğunluğu kendisine ait bir evde oturmaktaydı (193;%77,2). Katılımcıların toplam sosyal destek ölçek puanı ortalaması 4.6±2,1'dir. Bu ölçek puanı ile katılımcıların%18'i (n=45) düşük düzeyde, %39,2'si (n=98) orta düzeyde ve %42,8'i (n=107) yüksek düzeyde sosyal desteğe sahiptir. Alt ölçeklerden aldıkları puanlar değerlendirildiğinde aile alt ölçeğinde%82'si (n=205), özel insan alt ölçeğinde %42,4'ü (n=106), arkadaş alt ölçeğinde %52,4'ü (n=131) yüksek düzeyde sosyal desteğe sahiptir. Sonuç: Araştırmamızda katılımcıların çoğunluğunda algılanan sosyal desteğin orta ve yüksek seviyede olduğu saptanmıştır. Çekirdek aileleri ile kendilerine ait bir evde yaşıyor olmaları ile yüksek düzeyde algılanan sosyal destek arasında pozitif anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Aile hekimliği uygulamasında diyabetes mellitus ve arteriyel hipertansiyon gibi kronik hastalıkların yönetiminde bütüncül bir yaklaşım ile sosyal desteği etkileyen faktörlerin göz önünde bulundurulması biyopsikososyal iyilik haline olumlu katkı sağlayacaktır. Anahtar kelimeler: Hipertansiyon, Çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeği, Diyabetes mellitus, Sosyal destek