Atopik dermatitli çocuklarda süt çocukluğu döneminde beslenmenin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLI GÜÇLÜ
Danışman: Ümit AYDOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Atopik dermatit (AD); kronik, kaşıntılı, tekrarlayıcı ataklarla giden inflamatuar bir cilt hastalığıdır. Atopik dermatit, astım ve alerjik rinokonjonktivit (ARC) gibi alerjiye bağlı hastalıkların da bebeklik döneminde değişen immün sistem gelişiminin bir sonucu olduğu düşünülmektedir. Anne sütünün immün sistem hücreleri, immünoglobulin ve lizozimler gibi moleküller aracılığıyla patojenlere karşı immün savunma mekanizmasında etkin rol oynadığı gösterilmiştir. Bu çalışmamızda, atopik dermatit tanısı alan çocuklarda hayatın ilk 6 aylık sürecinde anne sütü ve/veya formül mama ile beslenme oranlarını değerlendirme amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, 01 Mart 2021- 31 Ağustos 2022 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği polikliniğine müracaat eden ve ilgili uzman tarafından atopik dermatit tanısı konulan çocukların ebeveynleri üzerinde yapılmıştır. Çalışmaya toplam, 75 ebeveyn dahil edilmiştir. Ebeveynlere çalışma ile ilgili gerekli bilgilendirme yapıldıktan sonra yazılı onamları alınarak araştırmacılar tarafından hazırlanılan katılımcıların ve çocukların sosyodemografik özellikleri, özgeçmişi, ilk 6 ay beslenme şekli, annenin laktasyon dönemindeki beslenme şekli gibi bilgiler içeren 36 soruluk bir anket formu yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Veriler SPSS programı ile uygun testlerle analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 34,6±7,5 (min:19-maks:53) olarak bulunmuştur. Katılımcıların %85,3 (64)'ü ise üniversite mezunu, %17,3 (13)'ü evhanımı/çalışmıyor ve %80 (60)'i çalışıyordu. Katılımcıların %53,3 (40)'ünün geliri giderinden fazla ve %93,3'ü (70) sigara kullanmıyordu. Ebeveynlerin çalışmaya katılan çocuklarının 34' ü (%45,3) kız ve 41' i (%54,7) erkek olup, ortalama yaşları 4,2±5,1 (min: 0-maks: 17,0) ve ortanca yaşları ise 2,5 olarak bulunmuştur. Ebeveynleri çalışmaya dahil edilen atopik dermatitli çocukların atopik dermatit tanı yaşı ortanca değeri 4,0 ay olarak bulunmuştur. İlk 6 aya kadar tanı alanların oranı %56 (42)'dır. Ebeveynleri çalışmaya dahil edilen atopik dermatitli çocukların ilk 6 ayda %73,3 (55)'ü sadece anne sütü ile, %24 (18)'ü anne sütü ve formül mama ile geri kalan %2,7 (2) çocuk ise sadece formül mama ile beslenmiştir. Katılımcıların %37,3 (28)' ünün soy geçmişinde atopik dermatit tanısı vardır. Katılımcıların %58,6 (44)'sının daha önce astım, alerjik rinit, ekzema, ilaç veya besin alerjisi tanısı aldığı saptandı. Ebeveynleri çalışmaya dahil edilen atopik dermatitli çocukların %32 (24)'si daha önce astım, bronşit veya besin alerjisi tanısı almıştır. Atopik dermatitli çocukların %22,7 (17)'si yaşamın ilk 4 ayında antibiyotik kullanmıştır. Atopik dermatit tanı yaşı ile atopik dermatitli çocuğun cinsiyeti, ilk 6 ayda beslenme şekli, ilk 4 ay antibiyotik kullanımı, tıbbi özgeçmiş ve komorbid hastalıkları, ailede atopik dermatitli birey ve alerjik hastalık varlığı, ebeveynde alerjik hastalık ve alerjik rinit semptomları varlığı, evde evcil hayvan bulundurma durumu, annenin emzirme dönemindeki beslenmesi, çocuğun ev ortamında sigara dumanı maruziyeti arasındaki ilişki incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı ilişki olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Sonuç: Atopik dermatit tanısı alan hastaların hayatın ilk 6 aylık döneminde beslenme şekillerinin incelendiği çalışmamızda hastaların en fazla sadece anne sütü ile beslendiği tespit edilmiştir. Atopik dermatit tanı yaşı ile hayatın ilk 6 ayında beslenme şekli ve annenin laktasyon döneminde beslenme biçimi arasında bir ilişki bulunmamıştır. Anne sütünün atopik dermatit gelişimine karşı koruyucu etkisi olup olmadığını saptamak için daha detaylı çalışmalar yapılması gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Atopik dermatit, süt çocukluğu, beslenme, anne sütü