Kan kültüründe staphylococcus aureus üreyen hastalarda metastatik enfeksiyon odakları ve risk faktörlerinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLSÜM UZUĞ
Danışman: Mehtap AYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Staphylococcus aureus bakteriyemisi primer veya sekonder nedenlere bağlı olarak ortaya çıkan, mortalitesi yüksek bir enfeksiyon hastalığıdır. Ayrıca hastalığın seyri sırasında metastatik enfeksiyon odakları gelişebilmektedir. Bakteriyemiye neden olan odakların ve hastalığın seyri sırasında gelişen metastatik enfeksiyonların tespiti hastalığın nüksünü ve mortalitesini azaltmaktadır. Çalışmamızda kan kültüründe S.aureus üreyen hastalardaki metastatik enfeksiyon sıklığını, risk faktörlerini ve bu risk faktörlerinin mortalite üzerine etkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: 1 Ocak 2019-1 Ocak 2022 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi yataklı servislerinde kan kültüründe S.aureus üreyen, enfeksiyon hastalıkları hekimi tarafından değerlendirilen ve ekokardiyografi yapılan hastaların incelendiği tek merkezli, retrospektif, kesitsel bir çalışma olarak tasarlandı. Hastaların demografik, klinik ve laboratuvar özelliklerine ve metastatik enfeksiyon odaklarına hastane sistemi üzerinden ulaşıldı. Çalışma kapsamında toplanan veriler IBM Sosyal Bilimler için veri analizi programı paket versiyon 23.0 (IBM Corp., Armonk, NY) ile analiz edildi. Gruplar arası karşılaştırmalar "Mann Whitney U-Testi" ile değerlendirildi. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında "Pearson Ki-Kare veya Fisher's Exact Testi" kullanıldı. Metastatik enfeksiyon gelişmesini etkileyen risk faktörlerinin incelenmesinde "Lojistik Regresyon Analizi" kullanıldı. Bulgular: S.aureus bakteriyemisi gelişen 104 hastanın değerlendirildiği çalışmada ortalama yaş 64 idi. Doğal kalp kapak hastalığı, immunsüpresyon ve diyabet en sık tespit edilen komorbid hastalıklardı. S.aureus suşlarının %75'i metisiline duyarlı %25'i dirençliydi. Bakteriyeminin %49'u toplum kökenli iken %51'i sağlık hizmeti ilişkiliydi ve genel mortalite oranı %20'ydi. Hastaların %62,5'inde metastatik enfeksiyon odağı geliştiği, spondilit/spondilodiskit ve deri yumuşak doku enfeksiyonlarının en sık gelişen metastatik enfeksiyonlar olduğu belirlendi. Kateter ve sağlık hizmeti ilişkili bakteriyemi metastatik enfeksiyon gelişimini azaltırken, sedimentasyon ve CRP yüksekliği, tedavi altında persiste eden ateş ve bakteriyemi metastatik enfeksiyon gelişimi için risk faktörü olarak bulundu. Metastatik enfeksiyon gelişenlerde tedavi süresinin uzun olduğu ve odak kontrolüne yönelik girişimlerin daha sık yapıldığı belirlendi. Metastatik enfeksiyon gelişen ve gelişmeyen grupta mortalite oranları benzer tespit edildi. İleri yaş ve persiste eden bakteriyeminin varlığı ile mortalitenin arttığı görüldü. Sonuç: S.aureus bakteriyemisinin uygun yönetilmesinde tedavi ve etkin odak kontrolü önemli rol oynar. Yüksek akut faz reaktanları ve tedavi altında persiste eden bakteriyemi metastatik enfeksiyon gelişiminin bir göstergesi olabilir. Özellikle bu konuda tecrübesi olan enfeksiyon hastalıkları hekimleri tarafından yapılan sistem sorgulaması ve fizik muayene ile bu odaklar tanınıp uygun şekilde yönetilerek hastalığın nüks etmesinde ve mortal seyrinde azalma sağlanabilir.