Uyku kalitesi ve anksiyete düzeyinin kan basıncı değişkenliği ve kalp hızı değişkenliği üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA KÖKLÜ
Danışman: Murat ÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Uyku kalitesi ve anksiyete düzeyinin kardiyovasküler sistem üzerine olan etkilerini ambulatuvar kan basıncı holteri ve ritm holter verileri baz alınarak kalp hızı değişkenliği ve kan basıncı değişkenliği ile incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Mart 2018 ile Haziran 2018 tarihleri arasında hastanemiz Kardiyoloji Polikliniği'ne başvuran ve ambulatuvar kan basıncı monitorizasyonu yapılan 88 hasta ve ambulatuvar EKG monitorizasyonu yapılan 176 hasta değerlendirmeye alındı. Kan basıncı değişkenliği, 24 saatlik gündüz ve gece sistolik ve diyastolik kan basıncı değerlerinin, standart sapması (SS) kullanılarak değerlendirildi. Kan basıncı değişim katsayısı (CV) = 100 x standart sapma / ortalama kan basıncı formülü ile hesaplandı. Kalp hızı değişkenliği ile ilgili olarak EKG holter cihazının yazılım programından zaman-alan analizi için ortalama RR aralığı, SDNN, RMSSD, NN50 pNN50 parametreleri; frekans-alan analizi için VLF, LF, HF bandları ve otonomik dengenin değerlendirilmesi amacıyla LF gücünün HF gücüne oranı (LF/HF) hesaplandı. Kişilerin uyku kalitesinin değerlendirmek için Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), anksiyete belirtilerinin sıklığını ve şiddetini ölçmek amacıyla da BECK Anksiyete Ölçeği (BAÖ) kullanıldı. Bulgular: Uyku kalitesi kötü olan grupta beklendiği üzere, toplam uyku süresi daha azdı. Ambulatuvar kan basıncı monitorizasyonu yapılan hastaların, PUKİ skorları ile BAÖ skorları arasında istatiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki vardı. PUKİ skorlarına göre, gruplar arasında kan basıncı değerleri açısından, istatiksel olarak anlamlı fark yok ise de, kan basıncı değişkenliğinin gösteren parametreler açısından, özellikle de SKB SS ve SKB CV açısından fark vardı. Benzer şekilde, artan anksiyete düzeyi ile birlikte, SKB SS ve SKB CV değerlerinde de istatiksel olarak anlamlı düzeyde bir artış izlendi. Toplam kalp atım sayısı ve ortalama kalp hızı, uyku kalitesi kötü olan grupta daha fazla idi. LF ve HF bandları, uyku kalitesi iyi olan grupta daha yüksek iken, LF/HF oranı uyku kalitesi kötü olan grupta daha fazla idi. Ortalama RR aralığı, SDNN, RMSDD, NN50 ve pNN50 parametreleri de PUKİ skoru ile istatiksel olarak anlamlı oranda değişmekte idi. BAÖ skoru yüksek olanlar daha yüksek ortalama kalp hızına sahipti. VLF, LF ve HF değerleri yüksek BAÖ skoru ile istatiksel olarak anlamlı bir azalma gösterirken, LF/HF oranı yüksek BAÖ skoru ile birlikte istatiksel olarak anlamlı oranda artmakta idi. Ortalama RR mesafesi ve SDNN değerleri artan anksiyete düzeyleri birlikte istatiksel olarak anlamlı olarak düşüş gösterdi. Hastaları PUKİ ve BAÖ skorlarına göre dört gruba ayırdığımızda; SKB SS, SKB CV, LF/HF oranı ortalama RR aralığı ve SDNN değerleri açısından gruplar arasında istatiksel anlamlı fark olduğunu ve bu farkın PUKİ ≤ 5 ve BAÖ ≤ 16 olan hastalar ile PUKİ > 6 ve BAÖ > 16 olan hastalar arasında oldukça belirgin olduğunu tespit ettik. Sonuç: Artan anksiyete düzeyi ve kötü uyku kalitesi ile birlikte, kişilerin kan basıncı değişkenlik ve kalp hızı değişkenlik parametreleri olumsuz yönde etkilenmektedir. Anahtar Kelimeler: Uyku kalitesi, anksiyete düzeyi, kan basıncı değişkenliği, kalp hızı değişkenliği