Diyabetik ayak yara iyileşmesinde SGLT 2 inhibitörlerinin kullanımının etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP GİZEM TOTİK
Danışman: Tayyibe SALER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Diyabetik Ayak Yara İyileşmesinde SGLT 2 İnhibitörlerinin Kullanımının Etkisi Giriş ve Amaç: Diabetes Mellitus (DM) hastalığı, pek çok sistemi etkileyen komplikasyonlara yol açabilen geniş spektrumlu, karbonhidrat metabolizmasında bozukluk ile seyreden bir hastalıktır. Diyabetin önemli ve sık görülen komplikasyonlarından biri diyabetik ayak ülserleridir. Renal ve kardiyak olumlu sonuçları nedeniyle diyabet tedavisinde sık tercih edilen ajanlardan olan SGLT 2 inhibitörlerinin, diyabetik ayaklarda yara iyileşmesini bozduğu ve amputasyonu arttırdığını gösteren çalışmalar literatürde mevcuttur. Bu çalışmaların birçoğunda kanagliflozin ile diyabetik ayak üzerine olumsuz etki gösterilmiştir. Biz de ülkemizde kullanılan SGLT 2 inhibitörü ajanlarından olan dapagliflozin ve empagliflozinin diyabetik ayaklarda yara iyileşmesi üzerine etkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız prospektif, gözlemsel bir çalışma olarak dizayn edildi. Çalışmamıza Tip 2 DM tanılı, Wagner evre 1-2 diyabetik ayak ülseri olan 222 hasta dahil edildi. 6 aylık izlem süresini tamamlayan 208 hasta analizlere dahil edildi. Metformin+insülin kullanan bir grup 102 hastadan oluştu, metformin+insülin+SGLT 2 inhibitörü kullanan diğer grup 106 hastadan oluştu. Gruplar demografik veriler, VKİ, diyabet süresi, hiperbarik tedavi ve laboratuvar verileri açısından karşılaştırıldı. Yara durumları, amputasyon oranları HbA1c seviyeleri, kan basıncı değerleri takip edildi ve karşılaştırıldı. SGLT 2 inhibitörü kullanan grupta kendi arasında dapagliflozin ve empagliflozin kullanan grup olarak ayrıldı, demografik veriler, VKİ, diyabet süresi, hiperbarik tedavi ve laboratuvar verileri karşılaştırıldı. Tüm gruplarda yara durumları, amputasyon oranları, albümin değerleri, spot idrar albümin/kreatinin seviyeleri, HbA1c seviyeleri ve kan basıncı değerleri takip edildi ve karşılaştırıldı. Bulgular: SGLT 2 inhibitörü kullanan ve kullanmayan gruplar arasında diyabetik ayak yara iyileşmesi ve amputasyon açısından anlamlı fark saptanmadı. SGLT 2 inhibitörü kullanan ve kullanmayan grupta anlamlı HbA1c düşüşü sağlandı, gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. SGLT 2 inhibitörü kullanan grupta kullanmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek serum albümin düzeyi ve spot idrarda daha az albüminüri saptandı. Sistolik kan basıncı takiplerinde ve spot idrar albümin/kreatinin seviyelerinde SGLT 2 inhibitörü kullanan grupta, kullanmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı farkla düşüş saptandı. Dapagliflozin ve empagliflozin kullanan grupların; yara iyileşmesi, amputasyon oranı, kan basıncı düşüşü, HbA1c düşüşü, serum albümin düzeyi, spot idrarda albüminüri düzeyinin zaman içerisindeki değişimi kıyaslandığında arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. SGLT2-İ kullanmayan grup kendi arasında yara durumuna göre gruplandırıp kıyaslandığında CRP ve albümin değerleri hem başvuruda hem de kontrolde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdi. SGLT2-i kullanan grup kendi arasında yara durumuna göre gruplandırılıp kıyaslandığında CRP değerleri hem başvuru hem de kontrolde istatistiksel olarak anlamlı şekilde farklı saptandı ancak albümin değeri sadece kontrolde istatistiksel olarak anlamlı farklıydı. Yara durumunda evre ilerlemesi daha düşük albümin seviyesi ve daha yüksek CRP değerlerine neden oldu. Amputasyon ihtiyacı gelişen grup, amputasyon yapılmayan grup ile kıyaslandığında hem başvuruda hem de kontrolde daha yüksek CRP ve daha düşük albümin seviyesi saptandı, bu durum istatistiksel anlamlı farklılık oluşturdu. SGLT2-İ kullanım süresi amputasyona gidiş ve yara durumu üzerine etkili bulunmadı. Sonuç: Çalışmamızda dapagliflozin ve empagliflozinin diyabetik ayak yara iyileşmesi üzerine olumsuz etkisini saptamadık ve amputasyon oranında artış görülmedi. SGLT 2 inhibitörü kullanan grupta daha düşük kan basıncı seviyeleri, daha az spot idrarda albüminüri ve daha yüksek serum albümin düzeyi saptadık. Kanagliflozinin neden olduğu olumsuz sonuçların dapagliflozin ve empagliflozin ile gelişmeyebileceğini öngörmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Diyabetik Ayak, SGLT 2 İnhibitörleri, Metformin