Acil serviste pulmoner emboli tanısı alan hastalarda pulmoner emboli prognozunu öngörmede perfüzyon indeksinin PESI skoru ile karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEMRE İPEK ESEN
Danışman: Salim SATAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Pulmoner emboli (PE) en sık görülen akut, ölümcül olabilecek kardiyovasküler hastalıklardan birisidir. Günümüzde pulmoner embolide hastalık şiddetini öngörmede en sık etkinliği kanıtlanmış PESI skorlaması kullanılmaktadır. Non invaziv şekilde nabız oksimetre ile ölçülen ve doku perfüzyonunun gücünü gösteren bir belirteç olan perfüzyon indeksi (PI), pulmoner tromboembolide mortaliteyi ve kötü sonuçlanımı öngörmede etkili olabilir. Bu çalışmanın amacı acil serviste PE tanısı alan hastalarda perfüzyon indeksi ve PESI skorunun hastaların prognozunun ön görülmesindeki etkinliğinin karşılaştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışma prospektif gözlemsel vaka serisi olarak planlanmıştır. Çalışmaya 6 Mart 2021-6 Mart 2022 tarihleri arasında, SBÜ Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servisinde PE tanısı alan, 18 yaş üstü hastalar alınmıştır. Acil servise PE şüphesi ile başvuran tüm hastalarda nabız oksimetre ile perfüzyon indeksi ölçüldü. Hastalara tedavi başlanmadan önce şikayetleri, demografik özellikleri, komorbiditeleri, vital bulguları, laboratuvar sonuçları, PI, PESI skoru, şok indeksleri veri formuna kaydedildi. Hastaların takip sürecinde aldığı trombolitik, inotrop ve oksijen tedavileri, yatırıldıkları bölüm, yatış gün sayıları ve 30 günlük mortalite kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya 54'ü kadın (%57.4), 40'ı erkek (%42.6) toplam 94 hasta katıldı. Hastaların %20.2'si (n=19) göğüs hastalıkları servisine, %78.7'si (n=74) yoğun bakım ünitesine yattı, 1 hasta acil serviste exitus oldu. Hastaların ortalama yatış gün sayısı 11.1±9.8 idi. Hastaların %28.7 'si (n=27) mortal seyrederken, %71.3'ü (n=67) taburcu oldu. Mortal seyreden hastaların nabız sayısı, şok indeksi, PESI skoru ve laktat değeri (sırasıyla p=0.001, p=0.017, p<0.001, p=0.002) daha yüksekti, PI istatistiksel anlamlı olarak daha düşüktü (p=0.034). Mekanik ventilatör ihtiyacı, inotrop ve trombolitik tedavi ihtiyacını saptamada hem PESI hem PI etkili bulundu. 5 parametrenin de mortaliteyi öngörme yeteneğinin ROC analizine göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi. PESI skorunun mortaliteyi öngörme gücü (AUC:0.787, %95 GA 0.688-0.886, p<0.001) perfüzyon indeksinden (AUC:0.668, %95 GA 0.543-0.793, p=0.011) yüksekti. Sonuç: Çalışmamızda acil serviste pulmoner emboli tanısı alan hastalarda, başvuru anında ölçülen PI ve PESI skoru; 30 günlük mortalite, mekanik ventilasyon ihtiyacı, trombolitik ve inotrop tedavi ihtiyacını öngörmede etkili bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Pulmoner emboli, perfüzyon indeksi, PESI skoru, mortalite