Aspirin direncinin aspirin ilişkili üst gastrointestinal sistem kanamaları üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERAP BAYSAL ONKUN
Danışman: Serkan ÖCAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Aspirin direnci son dönemlerde araştırılmaya başlanan etkin tedaviye engel olan klinik bir sorun olarak görülmektedir. Aspirinin GİS mukozası üzerine patofizyolojik etkisi incelenerek yan etkisi olan GİS kanamanın aspirin direnci ile ilişkisinin incelenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Hastane tabanlı, tek merkezli prospektif kesitsel bir çalışma olarak tasarlandı. Randomizasyon yapılmadı ve plasebo kullanılmadı. Çalışma protokolü 20.09.2023 tarih ve 101 sayılı akademik kurul kararına istinaden onaylandı. 25.05.2024-20.05.2025 tarihleri arasında S.B.Ü. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesine başvuran aspirin kullanan hastalar; üst GİS kanaması kliniğiyle başvuran ve daha önce GİS kanaması geçirmeyenler olarak sınıflandırılarak dahil edildi. 18 yaşından büyük en az 2 hafta süreyle düzenli aspirin kullanımı olan toplam 130 hastanın araştırmaya dahil edilmesi planlandı. Çalışma için uygun olan hastaların yaş, cinsiyet, komorbid hastalıkları, vital parametreleri, sigara kullanımı, vücut kitle indeksi, aspirin kullanım süresi, endikasyonu, dozu, yatış gerektiren gün sayısı, yoğun bakım ihtiyacı olması, mortalite durumu, Glasgow Blatchford Kanama Skoru, hastane başvurusunun ilk 24 saat içinde alınan kandan aspirin direnci ölçümü ve endoskopi bulguları incelendi. Bu hastaların endoskopi ile kanama durumu ve varsa kanama yerinin belirlenmesi amaçlandı. Endoskopi raporlarının standardizasyonunda ortak dilin kullanılabilmesi için geliştirilen 2024 Mardin Konsensus Raporu çalışma endoskopi bulgularında baz alındı. GİS kanaması ile başvuran hastalarda S.B.Ü. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Biyokimya Laboratuvarında Optik Trombosit Agregasyonu (LTA) yöntemiyle aspirin direnci çalışıldı. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS (Statistical Package For The Social Sciences) 29.0 programı kullanıldı. Bulgular: Kanama grubunun %67.7'sini (n=41) erkek hastalar, kontrol grubunun %70.8'ini (n=46) erkek hastalar oluşturmaktadır. Yaş ortalaması 68.5 saptanmıştır. Sigara kullananlar tüm grubun %29.2'sini oluşturmaktadır. Hastaların %68.5'i Hipertansiyon, %51.5'i Konjestif Kalp Yetmezliği, %43.8'i Diyabetes Mellitus, %36.2'si Serebrovasküler Hastalık, %20.8'i Hiperlipidemi, %17.2'si Periferik Arter Hastalığı tanılıydı. Çalışmamızda endoskopik olarak peptik ülser saptanan hastaların %4.3'ü (1) Forrest 1a, %8.6'sı (2) Forrest 1b, %8.6'sı (2) Forrest 2a, %12.9'u (3) Forrest 2b, %8.6'sı (2) Forrest 2c, %56.5'i (13) Forrest 3 olarak sınıflandırıldı. Bizim çalışmamızda ise incelenen 65 hastanın hepsinde antiagregan kullanımı olup %35.3'ünde peptik ülser (%18.4'ünde mide, %16.9'unda duodenum kaynaklı) saptanmıştır. Çalışmaya dahil edilen toplam 130 hastanın %27.6'sında aspirin direnci olduğu görülmüştür. Sonuç: Güncel literatürde aspirinin etkin olan en düşük dozda kullanılması, aspirin direnci varlığında ise doz artışı yapılması önerilmektedir. Ancak biz bu çalışma ile aspirin kullanımının yan etkisi olarak üst GİS kanaması sıklığında artış olması nedeniyle özellikle bir de aspirin direnci varlığında doz artışı yapılmasının kanama oranını artırabileceğini gösterdik.