D vitamininin uyku kalitesine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA YILMAZ
Danışman: Seçil ARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Önemi gün geçtikçe pek çok araştırma ile ortaya konulan D vitamini eksikliği yaygınlığı ile de önemli bir halk sağlığı problemi olarak karşımıza çıkmaktadır. D vitaminin vücudumuzda etkilediği sistemlerden birinin de uyku-uyanıklık sistemi olduğu halen klinik araştırmaların odağındadır. Fakat ülkemizde D vitamini ve uyku kalitesi üzerine çalışmalar oldukça kısıtlıdır. Bu yüzden bu çalışmamızda farklı D vitamini düzeylerinin, uyku kalitesi ve gündüz uykululuk hali üzerine olan etkisini göstermek istedik. GEREÇ VE YÖNTEM: Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Aile Hekimliği poliklinik ve semt polikliniklerine başvuran, son 6 ayda serum D vitamini bakılmış ve tedavi almamış olan 145 hasta üzerinde yapılmıştır. Çalışmaya katılmayı kabul eden hastalardan demografik özelliklerini sorgulayan bir anketle beraber Epworth Uykululuk Ölçeği ve Pitssburgh Uyku Kalitesi Ölçeği (PUKİ) anketini doldurmaları istendi. Kabul eden hastalar doktor yardımı ile formu doldurdular. BULGULAR: Çalışma Mart-Nisan 2020 tarihleri arasında %69'u (n=100) kadın, %31'i (n=45) erkek olmak üzere toplam 145 olgu ile yapılmıştır. Olguların yaşları 19 ile 72 arasında değişmekte olup, ortalama 36,47±12,77'i yıldır. D vitamini ölçümleri 3,4 ng/dl ile 99,9 ng/dl arasında değişmekte olup, ortalama 24,39±14,06'dır; %36,6'sında (n=53) D vitamini eksikliği, %42,0'sinde (n=61) yetersizlik saptanırken, %21,4'ünün (n=31) normal düzeydedir. Pitssburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) puanları 1 ile 16 arasında değişmekte olup, ortalama 6,01±2,60'dır; %48,3'ünde (n=70) iyi uyku, %42,0'ında (n=61) kötü uyku, %9,7'sinde (n=14) ise uyku hastalığı saptanmıştır. Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ) puanları 0 ile 8 arasında değişmekte olup, ortalama 8,03±3,78'dir; %26,9'unun (n=39) normal, %49,0'unun (n=71) normal ama artmış gün içi uykululuk, %10,3'ünün (n=15) artmış ama ılımlı gün içi uykululuk, %9,7'sinin (n=14) artmış ve orta derecede gün içi uykululuk, %4,1'inin (n=6) artmış ve şiddetli gün içi uykululuk olduğu belirlenmiştir. D vitamini düzeylerine göre olguların Pitssburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0.003; p 0,05). SONUÇ: Çalışmamızda D vitamini eksikliği olan hastalarda uyku kalitesinin bozulduğunu gözlemledik. Her ne kadar PUKİ ve EUÖ testleri arasında pozitif korelasyon saptamış olsak da hastalarda serum D vitamini düzeyleri ve gün içi uykululuk durumunda anlamlı bir ilişki gözlemleyemedik. Anahtar Kelimeler: D Vitamini, Uyku, Uyku bozuklukları, PUKİ, Epworth