Santral venöz kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu gelişiminin ve risk faktörlerinin prospektif olarak izlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR BOZYAKA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİN YALINÇ
Danışman: Alpay ARI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Santral venöz kateterlerin özellikle yoğun bakımlarda yaygınlaşmasıyla birlikte yol açtığı kan dolaşımı enfeksiyonları da sıklıkla görülmekte, bu da hastane yatış süresinin uzamasına ve maliyette artışa yol açmaktadır. Sağlık hizmeti ilişkili olarak oluşan bu enfeksiyonlar rehberlerin paket önerilerine uyum sağlanarak önlenebilmektedir. Bu çalışmada santral venöz kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonları (SVK-KDE) gelişiminin ve risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda üçüncü basamak bir sağlık merkezinde 1 Temmuz 2019- 1 Ocak 2020 tarihleri arasında santral venöz kateter uygulanan hastalara yapılan günlük vizitlerle SVK-KDE risk faktörlerinin belirlenmesi planlandı. Bu vizitlerde kateter enfeksiyonu için risk oluşturabilecek; hasta özellikleri [Vücut Kitle indeksi (VKİ), Diyabetes Mellitus (DM), Konjestif kalp yetersizliği (KKY) vb], kateter takılma sürecine ait bilgiler ve kateter izleminde risk oluşturabilecek diğer uygulamaların (ilaç uygulamaları, kan transfüzyonları, mekanik ventilasyon vb. girişimler) değerlendirilmesi planlandı. Hemodiyaliz kateteri uygulanan hastalar, 18 yaş altı hastalar ve gebeler çalışmaya alınmadı. Gözlemlenebilen kateterizasyon işlemlerindeki davranış paternleri kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya yaşları 18-99 arasında değişen ve yaş ortalaması 61,52±17,7 olan 102'si kadın 113'ü erkek toplam 215 hasta dahil edildi. Bu hastalara uygulanan 248 kateterin takibinde, 4068 kateter gününde 27 SVK-KDE gelişti. SVK-KDE gelişiminde risk faktörlerinin tek değişkenli analizinde vücut kitle indeksi "(VKİ)>25" (p = 0,042), "diyabetes mellitus" (DM) (p = 0,036), "mekanik ventilasyon desteği" (p = 0,028) durumu istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Ameliyathanedeki kateterizasyon işlemlerinde "el hijyeni" ve "maksimum bariyer önlemleri" uyumunun %100 olduğu görüldü. "Kateterizasyon işleminin ameliyathanede uygulanması"nın (p = 0,009) riski anlamlı ölçüde azalttığı görüldü. Çok değişkenli analizde "VKİ>25" artmış risk ile ilişkili olduğu, "kateterizasyonun ameliyathanede uygulanması"nın ise riski azaltan bir faktör olduğu belirlendi. İzole edilen etkenlerin %57'si Gram negatif, %32'si mantar, %11'i Gram pozitif olarak saptandı Sonuç: Santral venöz kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu için bağımsız risk faktörü bulunan hastalarda, düzenlenecek paket uygulamalarına tam uyum ile enfeksiyon oluşumu en aza indirilebilir. Anahtar kelimeler: kan dolaşımı enfeksiyonu, santral venöz kateter, önleme, risk faktörleri